Абаса сүрәсе — Аять 1

Сүзләрнең мәгънәләре:

• «Габәсә» — йөзен кырысландырды, чытырман итте, кашларын төйде.
• «Тәвәллә» — йөзен читкә борды, кире кайтты.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә Пәйгамбәребез Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләмнең бер хәлен сөйли. Ул вакытта Рәсүлүллаһ әләйһиссәләм Мәккәнең олуг кешеләрен — колайлыкларга ия булган, абруйлы затларны Исламга өндәү белән мәшгуль иде. Ул аларның иманга килүләре аркылы күп кенә кешеләрнең туры юлга киләчәгенә өметләнгән иде.

Шул вакытта сукыр кеше — Абдуллаһ ибне Өмме Мәктүм килеп чыкты. Ул Рәсүлүллаһтан белем сорарга, динне өйрәнергә теләде. Ләкин Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәлләм шул мәшгуль вакытында аның белән сөйләшүне кичектереп, йөзен чыттырып, башка якка борылды. Ул сукыр кешенең ихтыяҗын вакытлыча икенче планга калдырып, абруйлы кешеләргә мөрәҗәгать итүне өстен күрде.

Аллаһы Тәгалә бу хәлне төзәтү өчен мондый аятьләр иңдерде. Бу — Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәлләмгә йомшак итеп бирелгән тәрбия дәресе иде. Чынлыкта, Аллаһының рәсүле иң югары әхлакый сыйфатларга ия булса да, кешелек табигате аркасында бу кимчелеккә юл куйды, һәм Аллаһы аны мөлаем итеп кисәтеп, гөнаһсыз булганга, аны шелтәләмәде, ә киресенчә, аның дәрәҗәсен күтәрде.

Аятьтән алынган файдалар:

• Ислам динендә ихлас эзләүченең дәрәҗәсе бик югары — ул кем булуына карамастан, аңа иң зур игътибар бирелергә тиеш.
• Кешеләрнең абруе, байлыгы, дәрәҗәсе Аллаһы каршында кыйммәт түгел; ә чын кыйммәт — тәкъвалыкта һәм ихласлыкта.
• Галимнәргә һәм дин өйрәтүчеләргә һәр сораучыга, аның социаль хәленә карамастан, тигез мөгамәлә кылу зарур.
• Пәйгамбәрләр дә кешеләр, алар да хата кылырга мөмкин, ләкин Аллаһы аларны төзәтә, һәм бу — безнең өчен үрнәк.