Аль-Мутаффифин сүресі — Аят 16

1. Сөздердің мағынасы:

• ثُمَّ (сумма): "Содан кейін" дегенді білдіреді, яғни бұл аят алдыңғы аятта айтылған хабардан кейін келетін жағдайды баяндайды.
• إِنَّهُمْ (иннаһум): "Шынында олар" деген мағынада, айтылған хабарды күшейтіп, растай түседі.
• لَصَالُو (ләсалу): "Сөзсіз кіретіндер, кіріп, отқа жанатындар" дегенді білдіреді. Бұл сөз "صَلَى" түбірінен шыққан, отқа кіріп, оның қызуын тарту деген мағынаны береді.
• الْجَحِيمِ (әл-жахим): Тозақ отының бір атауы, қатты қызған, лаулаған от дегенді білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Алла Тағаланың қиямет күнін өтірік деп санаған, күнәһарлыққа батқан адамдардың ақырын баяндайды. Олар дүниеде Алланың аяттарын естігенде оны "бұрынғылардың ертегісі" деп теріске шығарып, иман келтіруден бас тартты. Енді қиямет күні олар Раббысын көруден перделеніп, мақрұм қалады. Осыдан кейін олар сөзсіз тозақ отына кіргізіледі, оның қызуын тартып, азабын шегеді. Олар отқа тікелей кіреді, оларды одан қорғайтын ешқандай қалқа, пана болмайды. Бұл — олардың дүниедегі істерінің әділ жазасы. Оларға: "Міне, сендер өтірік деп санаған жаза осы!" — делінеді.

Бұл аятта үлкен бір нығметке де ишара бар: күнәкарлар Раббысын көруден мақрұм болатыны айтылғандықтан, иман келтірген мүміндер жәннатта Алланы көруге қол жеткізетініне дәлел бар. Бұл — мүміндер үшін ең үлкен сый-құрмет.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Қиямет күнінің хақтығына сену: Бұл аят қияметтің сөзсіз болатынын және әр адам өз ісінің жазасын немесе сыйын алатынын еске салады. Бұл адамды жақсылыққа құлшындырып, жамандықтан тыяды.
• Алланы көру нығметі: Күнәкарлардың Раббысын көруден мақрұм болатыны айтылып, мүміндердің жәннатта Алланы көретініне үміт беріледі. Бұл — иманды адам үшін ең үлкен қуаныш пен мақсат.
• Күнәдан сақтану: Аят күнәға бату адамды тозаққа апаратынын ескертіп, күнәдан бойды аулақ ұстауға шақырады.
• Құранның хақтығы: Аяттарды "ертегі" деп теріске шығару — үлкен қателік. Құран — Алланың сөзі, оны қабылдап, бойынша өмір сүру — құтқарылу жолы.
• Алланың әділдігі: Әркім өз ісіне қарай жазаланады немесе сыйланады. Бұл Алланың әділдігін көрсетіп, адамды жауапкершілікке шақырады.

Осылайша, бұл аят адамды иманға, жақсылыққа және Алланың разылығына ұмтылуға шақырады.