Sure Tevbe — Ayet 42

Kelime Anlamları:

• Araz: Dünya malı, ganimet, ele geçirilecek menfaat.
• Kâsıd: Yakın, kolay, meşakkatli olmayan (yol).
• Şukka: Mesafe, uzaklık, zorlu yolculuk.
• Yühlikûne enfüsehüm: Kendilerini helâke sürüklemek, yalan yeminlerle kendilerini cehenneme atmak.

Tefsir:

Bu âyet, Tebük Seferi'ne katılmayan ve Peygamber Efendimiz'den (sallallahu aleyhi ve sellem) izin isteyerek geride kalan münafıklar hakkında inmiştir. Yüce Allah, bu münafıkların gerçek niyetlerini ortaya koymakta ve onların bahanelerinin asılsız olduğunu beyan etmektedir.

Şöyle ki: Eğer davet edildikleri şey yakın bir ganimet, kolayca ele geçirilecek bir dünya malı ve zahmetsiz, kısa bir yolculuk olsaydı, hiç tereddüt etmeden senin peşinden gelirlerdi. Fakat onları Şam taraflarına, sıcak bir mevsimde, uzun ve yorucu bir sefere çağırdığın zaman, işte o zaman yıldılar, bahaneler uydurdular ve geride kaldılar. Onların derdi ne iman ne de cihattı; sadece dünya menfaatiydi.

Sen geri döndüğünde ise, mazeretlerini örtbas etmek için sana gelip: "Allah'a yemin olsun ki, eğer gücümüz yetseydi, mutlaka sizinle birlikte çıkardık." diye yemin edecekler. Oysa bu yeminleriyle kendilerini helâke sürüklüyorlar. Çünkü yalan yere yemin etmek ve cihaddan kaçmak, onları Allah'ın gazabına ve cehennem azabına götürecektir. Allah Teâlâ onların içlerindeki gizledikleri şeyi, yalanlarını ve gerçekte güçleri olduğu halde tembellik ve imansızlıkları yüzünden geride kaldıklarını çok iyi bilmektedir.

Davet ve İbret:

Ey Müslüman! Bu âyet, iman ile nifak arasındaki farkı gözler önüne seriyor. Münafıklar, menfaatleri olmadığında ve zorluk baş gösterdiğinde geride kalırlar. Mümin ise, nefsinin arzularına değil, Allah'ın rızasına bakar. Cennet ucuz değildir; bedeli fedakârlık, sabır ve samimiyettir. Bugün bizler de İslam'ın yüce davası için neleri göze alıyoruz? Acaba kolaylıkta mı, yoksa zorlukta mı Allah'ın dinine hizmet ediyoruz? Nefsimize ağır gelen her ibadet, her iyilik ve her fedakârlık, bizi Allah'a yaklaştıran birer adımdır. Sakın ha, dünyanın geçici menfaatleri uğruna ebedi kurtuluşu feda etmeyelim. Allah'ın her şeyi gördüğünü ve kalplerimizdeki niyetleri bildiğini unutmayalım. Öyleyse niyetlerimizi düzeltelim, amellerimizi ihlasla yapalım ve Allah'ın rızasını her şeyin üzerinde tutalım. Unutmayalım ki, Allah katında en değerli olan, takva sahibi olanlardır.