توبہ سۈرىسى — ئايەت 93

1) مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• السَّبِيلُ: بۇ يەردە «ئەيىبلەش، مەسئۇلىيەت ۋە جازا» مەنىسىدە.
• يَسْتَأْذِنُونَكَ: ئىزنىڭىزنى سورايدۇ، يەنى جىھادقا چىقماسلىق ئۈچۈن رۇخسەت سورايدۇ.
• أَغْنِيَاءُ: بايلار، يەنى جىھادقا چىقىشقا كۈچ-قۇدرىتى ۋە ئەسلىھە-جابدۇقى بار تۇرۇپ، ئۆزىنى باھانە قىلىدىغانلار.
• الْخَوَالِفِ: ئۆيدە قالغۇچىلار، يەنى ئاياللار، بالىلار ۋە ئۆزرىلىكلەر.
• طَبَعَ اللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ: ئاللاھ ئۇلارنىڭ دىللىرىنى پېچەتلىۋەتتى، يەنى دىللىرى ھەقىقەتنى قوبۇل قىلمايدىغان بولۇپ قالدى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئالدىنقى ئايەتلەردە ئۆزرىلىك كىشىلەرنىڭ جىھادقا چىقماسلىقىغا رۇخسەت بېرىلگەنلىكى بايان قىلىنغاندىن كېيىن، ھەقىقىي ئەيىبلەش ۋە مەسئۇلىيەت كىملەرگە قارىتىلىشى كېرەكلىكىنى ئېنىقلاپ بېرىدۇ. ئاللاھ تائالا مۇنداق دەيدۇ: ئەيىبلەش ۋە جازا پەقەت شۇ كىشىلەرگە قارىتىلىدۇكى، ئۇلار سەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامدىن جىھادقا چىقماسلىق ئۈچۈن رۇخسەت سورايدۇ، ھالبۇكى ئۇلار باي-باياشات، كۈچ-قۇدرىتى ۋە ئەسلىھە-جابدۇقى بار كىشىلەردۇر. ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ ئۆيدە قالغۇچى ئاياللار، بالىلار ۋە ئۆزرىلىكلەر بىلەن بىللە قېلىشنى ئۆزلىرى ئۈچۈن رازىلىق ۋە قانائەت قىلىپ، خارلىق ۋە زەبۇنلۇقنى تاللىدى. ئۇلار جىھاد ۋە ئاللاھ يولىدىكى كۈرەشتىن يۈز ئۆرۈپ، ئۆيدە قالغۇچىلار بىلەن بىللە بولۇشنى ئارزۇ قىلدى. شۇنىڭ بىلەن ئاللاھ ئۇلارنىڭ دىللىرىنى پېچەتلىۋەتتى، ئۇلارغا ۋەز-نەسىھەت ئۈنۈم قىلمايدىغان، ھەقىقەتنى چۈشەنمەيدىغان بولۇپ قالدى. ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ بۇ قىلمىشى تۈپەيلىدىن دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە دۇچ كېلىدىغان زىيان ۋە ئاپەتلەرنى بىلمەيدۇ، چۈنكى ئۇلارنىڭ دىللىرى پېچەتلەنگەن بولۇپ، پايدىلىق ئىشلارنى تاللاش ۋە زىيانلىق ئىشلاردىن ساقلىنىش ئىقتىدارىدىن مەھرۇم قالغان.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت شۇكى، ئىسلام دىنى بىزنى مەسئۇلىيەتنى ئۈستىگە ئېلىشقا، ئاللاھ يولىدا جان-مال بىلەن كۈرەش قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ. ئاللاھ بىزگە كۈچ-قۇدرەت ۋە بايلىق ئاتا قىلغان بولسا، بۇنى ئاللاھ يولىدا سەرپ قىلىش ھەر بىرىمىزنىڭ بۇرچىمىزدۇر. ئۆيدە قالغۇچىلار بىلەن قېلىشنى تاللاش، مەسئۇلىيەتتىن قېچىش ۋە دىلنى پېچەتلەشكە سەۋەب بولىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنىڭ دىللىرىمىزنى ئېچىپ، ھەقىقەتنى چۈشىنىش ۋە ئاللاھ يولىدا كۈرەش قىلىش نېئمىتىگە مۇيەسسەر قىلسۇن.