Balad surasi — Oyat 10

Kalimalarning ma'nolari:

• Hadaynāhu: Unga yo‘l ko‘rsatdik, bildirdik.
• Najdayn: Ikki yo‘l — yaxshilik va yomonlik yo‘li. "Najd" baland va ravshan yo‘l ma’nosini bildiradi.

Tafsir:

Alloh taolo insonga ikkita ko‘z, til va lablar berib, uni ko‘rish va so‘zlash qobiliyati bilan ziynatladi. Shundan so‘ng unga yaxshilik va yomonlik yo‘llarini aniq bayon qildi. Ya’ni, insonning ixtiyoriga qo‘yib, unga to‘g‘ri yo‘lni ham, noto‘g‘ri yo‘lni ham ko‘rsatdi. Bu hidoyat — dalil va bayon orqali bo‘lib, inson o‘z ixtiyori bilan bu ikki yo‘ldan birini tanlaydi. Alloh hech kimni majburlashsiz, aql va idrok berib, haqni batildan ajratish imkonini yaratdi. Bu — insonning mas’uliyatini taqozo etuvchi eng buyuk ne’matdir.

Foydalar:

• Inson ixtiyor egasi bo‘lib, o‘z tanlovi uchun mas’uldir. Yaxshilik yo‘lini tanlasa, saodatga erishadi.
• Alloh taolo hech kimni hidoyatsiz qoldirmagan — har kimga haqni bilish imkonini bergan. Bu uning rahmli ekanligini ko‘rsatadi.
• Aql va tafakkur — eng katta ne’matlardan biri. Ulardan to‘g‘ri foydalanish insonni yuksak darajalarga olib chiqadi.
• Ushbu oyat insonni yaxshilikka undaydi va yomonlikdan qaytaradi, chunki har bir inson o‘z yo‘lini o‘zi tanlaydi va buning natijasini ko‘radi.