سوره بلد — آیه 15

معانی کلمات:

• يَتِيمًا: کودکی که پدر خود را از دست داده است.
• ذَا مَقْرَبَةٍ: دارای خویشاوندی و نزدیکی نسبی.

تفسیر آیه:

این آیه شریفه در ادامه بیان مصادیق «عقبه» (گردنه دشوار و راه نجات) است و میفرماید: یکی از کارهای ارزشمندی که انسان را از مهالک دنیا و آخرت رهایی میبخشد، اطعام و رسیدگی به یتیمی است که با او پیوند خویشاوندی دارد. چنین یتیمی که هم یتیمی و بیپناهی او را سزاوار ترحم میکند و هم قرابت و خویشاوندی، حق او را دوچندان میسازد، زیرا در این کار، دو فضیلت بزرگ جمع میشود: فضیلت صدقه و احسان به نیازمند، و فضیلت صله رحم و پیوند با خویشان. این عمل، نشانهی ایمان واقعی و مهربانی عملی است و پاداشی عظیم نزد پروردگار دارد.

فواید و پیامهای آیه:

• اسلام دین مهربانی و نوعدوستی است و به حمایت از کودکان بیسرپرست، بهویژه خویشاوندان، سفارش ویژهای کرده است.
• جمع میان صدقه و صله رحم، پاداش را دوچندان میکند و نشاندهندهی عمق ارتباطات عاطفی و اجتماعی در اسلام است.
• رسیدگی به یتیمان، نهتنها نیاز مالی آنان را برطرف میکند، بلکه محبت و امنیت روانی را نیز برای آنان به ارمغان میآورد و این درس بزرگ انسانی را به جامعه میآموزد که ثروت و توانمندی، امانتی الهی برای کمک به دیگران است.