Layl surasi — Oyat 19

Kalimalarning ma'nolari:

• Nima (مَا): inkor uchun kelgan.
• Nimmat (نِعْمَةٍ): yaxshilik, in'om, ehson.
• Tujzo (تُجْزَىٰ): mukofotlanadigan, evaziga qaytariladigan.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo taqvodor bandaning xayrli ishlarini vasf qilib, uning nafaqat yomonlikdan saqlanishini, balki yaxshilik qilishda ham qanday niyatda bo'lishini bayon qilmoqda. U kishi o'z molini sarflar ekan, bu sarf-u infoqini birovning unga qilgan yaxshiligi evaziga qaytarish uchun qilmaydi. Ya'ni, u hech kimning oldida qarzdor emaski, o'sha yaxshilikning haqini to'lash uchun mol bersin. Uning bunday saxiyligi va xayr-ehsoni dunyoviy mukofot olish yoki kishilarning minnatini olish uchun emas, balki faqat Allohning roziligini topish va O'zining oliy maqsadiga yetishish uchundir. U hech kimning ehsoniga yoki in'omiga javoban, ya'ni "sen menga yaxshilik qilding, men ham senga qaytaraman" degan niyatda molini sarflamaydi. Uning bu ishi butunlay xolis, faqat Olloh uchun bo'lgan amaldir.

Foydalar:

Bu oyatdan o'rganadigan eng muhim saboq — xayrli ishlarni qilishda niyatning pokligi va xolisligidir. Inson yaxshilik qilsa, buni birovning oldidagi qarzdorlikni uzish yoki dunyoviy manfaat uchun emas, balki faqat Allohning roziligi uchun qilishi lozim. Bunday xolis niyat bilan qilingan amal insonni yuksak darajalarga ko'taradi va uning qalbini dunyoviy orzu-havaslardan tozalaydi. Shuningdek, bu oyat mo'minlarga o'rgatadiki, ular hech kimdan minnatdorchilik kutmasdan, faqat Ollohning mukofotiga umid qilib yaxshilik qilishlari kerak. Bu esa jamiyatda o'zaro mehr-oqibat va samimiy munosabatlarni mustahkamlaydi, chunki yaxshilik faqat Alloh uchun qilinganda, u hech qanday shaxsiy manfaat va dunyoviy hisob-kitoblardan xoli bo'ladi.