سوره لیل — آیه 19

معانی کلمات:

• عِندَهُ: نزد او (نزد شخص پرهیزگار).
• نِعمَةٍ: نعمت، احسان و نیکی.
• تُجزىٰ: پاداش داده شود، جبران گردد.

تفسیر آیه:

در این آیه، خداوند متعال ویژگی مهمی از انسانهای پرهیزگار و نیکوکار را بیان میکند: آنها هر کاری که انجام میدهند، نه برای جبران نعمت یا احسانی است که کسی قبلاً به آنها کرده باشد، بلکه انگیزهی آنان چیزی فراتر از این معاملات دنیوی است. یعنی شخص متقی، مال و دارایی خود را نه برای آنکه دِین خود را به کسی ادا کند یا پاداش یک لطف قبلی را بدهد، بلکه صرفاً برای خشنودی پروردگار و رسیدن به رضایت او میبخشد. این نشان میدهد که عبادت و انفاقِ او خالصانه و بدون چشمداشت به جبران از سوی بندگان است.

فواید و پیامهای آیه:

• اخلاص در عمل: این آیه به ما میآموزد که اعمال نیک ما باید خالصانه و برای خدا باشد، نه برای جبران محبت دیگران یا ترس از قضاوت آنها. این بالاترین درجهی ایمان است که انسان حتی به فکر پاداش دنیوی یا جبران احسان دیگران نباشد.
• رهایی از منت و آزار: کسی که فقط برای خدا انفاق میکند، هرگز منت نمیگذارد و آزار نمیرساند، زیرا او خود را مدیون کسی نمیداند و انتظاری از مردم ندارد. این باعث آرامش روحی و پاکی عمل میشود.
• امید به رحمت الهی: وقتی انسان بداند که خداوند به نیت خالص او پاداش میدهد، دلش به رحمت و کرم پروردگار امیدوار میشود و این امید، او را در مسیر بندگی و نیکوکاری ثابتقدم میگرداند.