Ələq surəsi — Ayə 14

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• أَلَمْ يَعْلَمْ — "Məgər bilmədi?" deməkdir; burada təəccüb və xəbərdarlıq mənası var.
• بِأَنَّ اللَّهَ — "Allahın ... olduğunu" mənasında olan bağlayıcı ifadə.
• يَرَىٰ — "Görür" deməkdir; Allahın hər şeyi gördüyünü, heç bir şeyin Ondan gizli qalmadığını bildirir.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, haqqı inkar edən və Allahın qullarını yaxşı işlərdən çəkindirməyə çalışan kimsələrə ünvanlanmış bir xəbərdarlıqdır. Belə bir insan məgər bilmir ki, Allah onun bütün etdiklərini görür? Onun gizli-aşkar hər bir hərəkəti Allahın nəzəri altındadır; heç bir şey Ondan gizli qala bilməz. İnsanları namazdan, ibadətdən və yaxşılıqdan çəkindirən kimsə, əslində, Allahın gördüyünü və haqqı qoruduğunu unudur. Halbuki Allah hər şeyi görür və hər kəsin etdiyinin qarşılığını verəcəkdir.

Bu ayə həm də bir təsəlli və ümid mesajıdır: haqq yolunda olan, ibadət edən və yaxşılığa çağıran insan heç vaxt tək deyildir. Ona qarşı çıxanlar, mane olanlar olsa belə, Allah onları görür və haqqı qoruyur. Allahın gördüyünü bilmək insanı təvazökarlığa, səmimiyyətə və yaxşılığa daha da həvəsləndirir. Çünki Allah hər şeyi görən və hər şeydən xəbərdar olandır; Onun hüzurunda heç bir əməl gizli qalmır.

3) Dəvət və təşviq:

Ey insan! Bil ki, sənin hər bir addımın, hər bir niyyətin və hər bir əməlin Allahın nəzəri altındadır. Bu, qorxu deyil, əksinə böyük bir şərəf və ümid qapısıdır. Çünki sənin yaxşılığın, səmimi ibadətin və gizli xeyirxahlığın heç vaxt itmir — Allah onları görür və qarşılığını verəcəkdir. Elə isə namazını, dua və ibadətini sevgi ilə davam etdir; səni yaxşılıqdan çəkindirməyə çalışanlar olsa da, ruhdan düşmə. Allah səninlədir və O, hər şeyi görəndir. Gəl, səmimiyyətlə Allaha yönəl və Onun sənə verdiyi bu böyük fürsəti dəyərləndir — çünki Allahın gördüyünü bilmək, insanı Allaha daha da yaxınlaşdıran ən gözəl yoldur.