Alaq surasi — Oyat 14

Kalimalarning ma’nolari:

• أَلَمْ يَعْلَمْ – U bilmadimi?
• يَرَى – Ko‘radi, ya’ni Alloh uning barcha qilmishlarini ko‘rib turibdi.

Tafsir:

Bu savol o‘sha odamni (Abu Jahlni) o‘ylantirish va ogohlantirish uchun keltirilgan. U Allohning bandasi Muhammad sollallohu alayhi vasallamni namoz o‘qishdan qaytarayotgan edi. Unga aytilmoqdaki, u o‘z qilmishining yomonligini bilmaydimi? Alloh taolo har bir ishni, har bir harakatni ko‘rib turuvchidir. Uning yashirin yoki oshkora qilgan hech bir narsasi Allohdan yashirin emas. Abu Jahl o‘zining yomon niyati va qilmishlari bilan Allohning nazaridan chetda qolishini o‘ylab ko‘rmadimi? Alloh uning barcha qilmishlarini biladi va ularning jazosini albatta beradi. Bu ogohlantirish unga o‘z qilmishining og‘irligini anglatish va qaytarish uchundir.

Foydalar:

• Alloh taolo har bir insonning qilmishini ko‘rib turuvchidir, shuning uchun mo‘min banda o‘zini yolg‘iz hisoblamaydi, balki har bir ishida Allohning nazarida ekanini biladi.
• Bu e’tiqod insonni gunohlardan saqlaydi va yaxshi amallarga undaydi, chunki u biladiki, hamma narsa Allohga ma’lumdir.
• Kofirlar va zolimlar o‘z qilmishlaridan qat’iy nazar, Allohning jazosidan qochib qutula olmaydilar, bu mo‘minlarga sabr va ishonch bag‘ishlaydi.