Alaq surasi — Oyat 13

Kalimalarning ma'nolari:

• kazzab — yolg‘on deb hisobladi, inkor etdi.
• tavalla — yuz o‘girdi, imondan va haqdan bosh tortdi.

Tafsir:

Ey Muhammad! Endi ayting-chi, agar bu taqiqlovchi kishi (Abu Jahl) haqni yolg‘on deb bilsa va imondan yuz o‘girsa, uning holati qanday bo‘ladi? U o‘zi haqdan yuz o‘girgan, Payg‘ambarning olib kelgan narsasini inkor etgan holda, boshqa odamlarni namoz o‘qishdan va Allohga ibodat qilishdan qaytarishga urinadi. Bunday odam o‘zining qilmishi bilan faqat o‘ziga zulm qiladi. U Allohning hamma narsani ko‘rib turishini va har bir qilmishini bilishini unutmasligi kerak. Uning bu kibr-u havolari va yuz o‘girishi unga hech qanday foyda keltirmaydi, aksincha, uni halokatga yetaklaydi. Chunki Alloh taolo har bir insonning amalini ko‘rib turuvchi va unga yarasha jazo beruvchidir.

Foydalar:

• Bu oyatdan o‘rganamizki, inson o‘zini qanchalik kuchli yoki obro‘li deb hisoblamasin, Allohning nazoratidan chetda qola olmaydi. Har bir qilmish, hatto yashirin niyatlar ham Allohga ma’lumdir.
• Haqni inkor etish va undan yuz o‘girish — insonni tubanlikka olib boradigan eng katta xatodir. Kimki haqni tan olmasa va undan yuz o‘girsa, u o‘ziga eng katta ziyon yetkazadi.
• Boshqalarni yaxshilikdan qaytarish va ularni to‘g‘ri yo‘ldan to‘sish — eng og‘ir gunohlardan biridir. Har bir inson o‘z amali uchun mas’uldir va qiyomat kuni barcha qilmishlari bilan yuzma-yuz keladi.
• Bu oyat mo‘minlarga sabr va mustahkamlikni o‘rgatadi: dushmanlarning to‘siqlari va tahdidlari haqni aytishdan va to‘g‘ri yo‘ldan yurishdan qaytarmasligi kerak. Allohning yordami har doim haq yo‘lda bo‘lganlarga nasib etadi.