Йунус сүрөсү — Аят 33

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• حَقَّتْ (хаккат): сөзбе-сөз «туура болду, тастыкталды, милдеттүү болду» дегенди билдирет. Бул жерде Аллахтын сөзү аларга каршы бекем орноп, ажырагыс болуп калганын түшүндүрөт.
• كَلِمَةُ رَبِّكَ (калимату Раббика): Раббиңдин сөзү — Аллахтын алдын ала белгилеген өкүмү, кадары жана адилет чечими.
• فَسَقُوا (фасаку): «фыск» сөзүнөн алынган — Аллахка баш ийүүдөн чыгып, чектен ашып, күнөөгө баткандар. Бул жерде каапырлыкта жана баш ийбестикте чыңдалып калгандар жөнүндө айтылып жатат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мына ушул сыяктуу эле, Аллахтын Раббиңерлик укугу чыныгы экени аныкталгандан кийин, оо, пайгамбар, сенин Раббиңдин өкүмү — алардын ыйман келтирбестиги алдын ала белгиленген — акыйкаттан өз бетинче баш тартып, каапырлыкта жана күнөөдө чыңдалып калган адамдарга милдеттүү болуп бекем орноду. Алар эми Аллахтын жалгыздыгына ишенбейт, пайгамбарга (ага Аллахтын саламы жана батасы болсун) ыйман келтирбейт жана анын көрсөткөн жолу менен иш кылбайт. Бул алардын жүрөктөрүндөгү кайраттуу каршылык жана текеберлик себебинен ушундай болду.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын өкүмү жана кадары адилеттүү — Ал эч кимге зулумдук кылбайт, бирок ким акыйкаттан өз эрки менен баш тартып, текеберлик кылса, анын жүрөгү ыймандан тосулуп калат.
• Ыйман — бул жөн гана сөз эмес, ал жүрөктүн тереңиндеги чын ыклас жана баш ийүү. Ким акыйкатты издеп, момун болсо, Аллах ага жол ачат.
• Бул аят бизди өзүбүздү текшерүүгө чакырат: жүрөгүбүздө текеберлик, өжөрлүк же акыйкаттан качуу барбы? Эгер бар болсо, Аллахтан кечирим сурап, жүрөгүбүздү жумшартууга аракет кылышыбыз керек.
• Аллахтын сөзү жана өкүмү — акыйкат. Ыймандуу адам буга ишенип, жашоосун Аллахтын буйруктарына ылайык курууга умтулат. Бул аят ыймандын баалуулугун жана ага жетүүнүн жолунда чын ыкластуу болуунун маанилүүлүгүн эскертет.
• Ыйман — Аллахтын улуу нээмати. Ким ага жетсе, ал чоң бакытка ээ болот. Ошондуктан ар бир адам Аллахтан туура жолду сурап, жүрөгүн ыйманга ачык кармоосу керек.