Йунус сүрөсү — Аят 98

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• فَلَوْلَا: «эмне үчүн... болбоду?», «болушу керек эле го» деген мааниде — бул жерде өкүнүч жана насаат берүү максатында келген.
• قَرْيَةٌ: «шаар», «айыл» — бул жерде шаар же айыл эли дегенди билдирет.
• عَذَابَ الْخِزْيِ: «кордук азабы», «маскаралык азабы» — күнөөнүн кесепетинен келүүчү жер кыйноосу жана уят.
• مَتَّعْنَاهُمْ: «аларды пайдаландырдык», «жашоо ырыскысын бердик».
• إِلَىٰ حِينٍ: «белгиленген убакытка чейин», «өмүрлөрү бүткөнгө чейин».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта өткөн коомдордун тагдырынан сабак берет. Пайгамбарлар жиберилген шаарлардын эли адатта азап келгенге чейин ыйман келтирбейт, ал эми азапты көз менен көргөндөн кийин келтирген ыйманы аларга пайда бербейт. Анткени ал убакта ыйман мажбурлуу болуп калат да, кабыл алынбайт. Бирок бул эрежеден бир гана коом — Юнус пайгамбардын (алайхи-ссалам) эли өзгөчө болду. Алар азап келүү алдында, али кечикпей туруп, чын жүрөктөн тообо кылып, ыйман келтиришти. Алардын ыйманы чын ыкластан болгондуктан, Аллах алардан кордук жана маскаралык азабын алып салды жана аларды дүйнө жашоосунда белгиленген убакытка чейин жашоо ырыскысы менен пайдаландырды.

Башкача айтканда, бул аят Юнус пайгамбардын элинин ыйманынын чындыгын жана Аллахтын аларга болгон ырайымын баяндайт. Алар азапты көргөндөн кийин эмес, азап келерден мурун эле тообо кылып, Аллахка кайтышты. Ошондуктан Аллах аларды куткарды. Бул окуя башка коомдор үчүн чоң сабак: ыйманга шашылуу керек, азап келгенге чейин Аллахка кайтуу зарыл.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Тообо эшиги ар дайым ачык: Адам азап келгенге чейин, өлүм келгенге чейин тообо кылса, Аллах аны кабыл кылат. Бул — Аллахтын чоң ырайымы.
• Ыймандын чындыгы маанилүү: Юнус пайгамбардын эли сыяктуу чын жүрөктөн, ыклас менен келтирилген ыйман адамды куткарат. Жалган же мажбурлуу ыйман пайда бербейт.
• Аллах ырайымдуу жана кечиримдүү: Аллах тообо кылгандарды кечирет жана алардан азапты алып салат. Бул — Аллахтын ысымдарынын (Ар-Рахман, Ар-Рахим) көрүнүшү.
• Дүйнө жашоосу убактылуу: Аллах тообо кылгандарга дүйнөдө белгиленген убакытка чейин жашоо берди. Бул дүйнөнүн өткөөл экенин жана акыреттин түбөлүктүү экенин эскертет.
• Сабак алуу: Өткөн коомдордун окуялары биз үчүн насаат. Алардын кылган иштеринен сабак алып, Аллахка баш ийүүгө шашылышыбыз керек.
• Исламга чакыруу: Бул аят адамдарды ыйманга, тообого жана Аллахка кайтууга чакырат. Аллахтын ырайымынан үмүт үзбөө керек, анткени Аллах тообо кылгандарды сүйөт жана кечирет.