سوره یونس — آیه 98

معانی کلمات:

• فَلَوْلَا: یعنی چرا نبود؟ / کاش میشد که...
• قَرْيَةٌ: شهر یا آبادی
• عَذَابَ الْخِزْيِ: عذاب رسوایی و خواری
• إِلَىٰ حِينٍ: تا زمانی معیّن (پایان عمرشان)

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به یک قانون مهم و استثنایی اشاره میکند: هیچ شهری از شهرهایی که پیامبرانشان را تکذیب کردند و عذاب الهی را نزدیک دیدند، ایمانشان در آن لحظه (هنگام مشاهده عذاب) سودی به حالشان نداشت و پذیرفته نشد؛ مگر قوم یونس علیهالسلام. آنان وقتی نشانههای عذاب را دیدند و یقین کردند که عذاب بر آنان نازل خواهد شد، پیش از فرا رسیدن عذاب، توبه کردند و به درگاه خداوند بازگشتند و ایمان آوردند. چون ایمانشان صادقانه و از روی اخلاص بود، خداوند عذاب رسوایی و خواری را که در آستانه نزول بود از آنان برطرف کرد و آنان را تا پایان عمرشان در دنیا از نعمتهای زندگی بهرهمند ساخت. این تنها موردی است که ایمان آوردن در آستانه عذاب، سودمند واقع شد، زیرا آنان پیش از معاینه عذاب، ایمان آوردند و توبه کردند، نه بعد از نزول آن.

فواید و درسهای آیه:

• توبه و بازگشت به خداوند، حتی در آخرین لحظات، اگر صادقانه باشد، میتواند عذاب را دفع کند و رحمت الهی را جلب نماید.
• خداوند کریم است و بندگانش را زود مجازات نمیکند؛ بلکه به آنان فرصت میدهد تا به سوی او بازگردند.
• ایمان و توبه باید از روی اخلاص و صدق باشد، نه از روی ترس و ناچاری؛ چرا که خداوند به نیتهای خالص پاداش میدهد.
• این داستان مایه امیدواری است؛ هیچکس نباید از رحمت خداوند ناامید شود، حتی اگر گناهانش بسیار باشد.
• سنت الهی بر این است که عذاب را پس از اتمام حجت و اخطار نازل میکند و درهای توبه تا لحظه نزول عذاب باز است.