Əsr surəsi — Ayə 2

Söz izahı:

• İnsan: Burada "insan" kəlməsi cins ismi olub, bütün insan nəslinə şamil edilir.
• Xüsr (خُسْر): Ziyan, itki, nöqsan və pis hala düşmə mənasını bildirir.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu surədə zamana and içərək insanın həqiqətən ziyan və itki içində olduğunu xəbər verir. Bu and Allaha məxsusdur, çünki yalnız Allaha and içmək caizdir; Allahdan başqasına and içmək isə şirkdir.

Bu ayədə bildirilir ki, insan təbiətcə nöqsan və ziyan içindədir — ömrü keçir, günləri azalır və əgər bu ömrü Allaha itaətdə keçirməzsə, həm dünyada, həm də axirətdə böyük ziyana uğrayar. Buradakı "ziyan" yalnız maddi itki deyil, daha çox mənəvi və əbədi itkidir: insanın öz ömrünü, gücünü və imkanlarını faydasız yerə sərf edib əsl məqsədindən uzaqlaşmasıdır.

Lakin bu ayə bütün insanları ümidsizliyə salmaq üçün deyil. Ardınca gələn ayələrdə Uca Allah bu ziyandan qurtuluş yolunu da göstərir: iman gətirən, saleh əməllər edən, bir-birinə haqqı və səbri tövsiyə edən kimsələr bu ziyandan istisnadırlar. Deməli, bu ayə insanı düşünməyə çağırır: ömrünü nəyə sərf edirsən? Onu əbədi qazanca çevirən yola yönəl.

Ey insan! Bil ki, hər keçən gün sənin ömründən bir pay alır. Əgər bu payı iman, yaxşı əməl və Allaha itaətlə doldurmasan, sən də o ziyana uğrayanlardan olacaqsan. Amma Allaha üz tutsan, Onun yolunu tutsan, bu ziyan sənin üçün əbədi qazanca çevrilər. Quran bu həqiqəti bizə xatırladır ki, oyanış və doğru yola yönəlmə hələ də mümkündür — nə qədər ki, ömür davam edir.