Худ сүресі — Аят 116

1. Қиын сөздердің мағынасы:

• ﴿فَلَوْلَا﴾: "Неге болмады?" деген мағынадағы тыйып-ескерту сөзі.
• ﴿الْقُرُونِ﴾: "Құрун" — ғасырлар, дәуірлер, бұрынғы ұрпақтар.
• ﴿أُولُو بَقِيَّةٍ﴾: "Иелері қалдық" — яғни игілік пен жақсылық иелері, ақыл-парасаты бар, жақсылыққа шақыратын адамдар.
• ﴿يَنْهَوْنَ﴾: Тыйып, тыйым салып, ескертеді.
• ﴿الْفَسَادِ﴾: Бүлік, бұзақылық, күнә мен азғындық.
• ﴿أُتْرِفُوا﴾: Оларға рахат-ләззат пен молшылық берілді, олар сол нығметке масаттанды.
• ﴿مُجْرِمِينَ﴾: Күнәкарлар, қылмыс жасаушылар.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта бұрынғы өткен ұрпақтарды мысалға ала отырып, адамзатты ойлануға шақырады. "Сендерден бұрынғы ғасырларда неге жақсылық пен игілік иелері болып, жер бетіндегі бүлік пен бұзақылыққа, күпірлікке және күнәға тыйым салатын адамдар болмады?" — деп ескертеді. Яғни, әр заманда қоғамды жақсылыққа бастайтын, зұлымдықтан тыйып, тура жолға салатын адамдар болуы керек еді. Алайда өткен халықтардың көбісінде мұндай жақсылыққа шақырушылар өте аз болды. Тек Алла Тағала азаптан құтқарған азғантай адамдар ғана бүлікке қарсы тұрып, жақсылыққа шақырды. Ал сол халықтардың басым көпшілігі өздеріне берілген дүние-мүлік, рахат-ләззат пен нығметке еріп, сол ләззаттың соңынан кетті. Олар осы нығметке масаттанып, Алланың жолынан тайды. Сөйтіп, олар күнәкар, қылмыскер болып, өздеріне лайықты азапқа ұшырады. Бұл аят — адамдарды ойландыратын, ескертетін үлкен сабақ. Егер бір қоғамда жақсылыққа шақырып, зұлымдықтан тыйып, тура жолды ұстанушылар көп болмаса, сол қоғам бірте-бірте бүлікке, азғындыққа батып, ақырында Алланың азабына ұшырауы мүмкін. Ал сол жақсылыққа шақырушылар аз болса да, Алла оларды құтқарады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бұл аят бізге жақсылыққа шақыру, зұлымдықтан тыйып, тура жолды ұстану — әрбір мұсылманның парызы екенін ұғындырады. Қоғамда жақсылық пен әділеттілік орнауы үшін әр адам өз үлесін қосуы керек.
• Дүние-мүлік, рахат-ләззат пен нығмет адамды Алланың жолынан тайдырмауы тиіс. Бұл нығметтер — Алланың сынағы. Оларға масаттанып, Алланы ұмытқан адамдар ақырында зиянға ұшырайды.
• Жақсылыққа шақырушылар аз болса да, Алла оларды құтқарады. Бұл — Алланың әділеттілігі мен рақымының көрінісі. Сондықтан қандай қиындық болса да, жақсылықтан таймау керек.
• Бұл аят бізге өткен халықтардың тарихынан сабақ алуға, олардың қателіктерін қайталамауға шақырады. Ислам — адамды тура жолға бастайтын, жақсылыққа үндейтін дін. Оны ұстану — бақыттың кепілі.