سورت هود — آیت 118

د مهمو کلمو معنا:

• أُمَّةً وَاحِدَةً: یوه واحده ډله، ټول پر یوه دین (اسلام) باندې.
• مُخْتَلِفِينَ: سره مختلف، په بېلو دینونو او لارو ویشتل شوي.

د آیت تفسیر:

که ستا رب غوښتلې وای، نو ټول خلک به یې پر یوه دین، یعنې د اسلام پر دین، سره یو کړي وو او ټول به یوه واحده ډله ګرځیدلي وو. خو الله تعالیٰ دا ونه غوښتل، ځکه چې د هغه حکمت داسې اقتضا کوي چې خلک په خپله خوښه او ازاد انتخاب سره د حق لار ونیسي. نو له همدې امله خلک به تر قیامته پورې سره مختلف پاتې شي؛ ځینې به پر حق باندې وي او ځینې به پر باطل، ځینې به مسلمانان وي او ځینې به یهودیان، نصرانیان، مجوسیان او مشرکان وي. دا اختلاف د الله تعالیٰ له حکمته دی، ځکه چې هغه غواړي چې د خپلو بندګانو ازادي او اختیار وازمويي، او هر څوک به د خپل انتخاب په بدل کې جزا یا سزا ترلاسه کوي.

فايدې:

1. دا آیت مونږ ته ښیي چې د خلکو ترمنځ اختلاف د الله تعالیٰ په اراده او حکمت سره دی، نو مونږ باید د دې اختلاف له امله اندیښمن نه شو، بلکې خپله دنده ترسره کړو چې د حق پیغام خلکو ته ورسوو.
2. دا چې الله تعالیٰ کولای شي ټول خلک پر یوه دین راټول کړي، خو یې نه کوي، دا د هغه د رحمت او عدالت نښه ده؛ ځکه هغه غواړي چې خلک په خپله خوښه او پوهه سره ایمان راوړي، نه په زور او جبر سره.
3. دا آیت مونږ ته د صبر او برداشت درس راکوي؛ لکه څنګه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم د خلکو د اختلاف سره سره خپله دعوتي دنده په صبر سره ترسره کوله، مونږ هم باید په خپلو ټولنو کې د اختلافاتو سره سره د حق د تبلیغ هڅه وکړو.
4. اختلاف او بېلوالی د امتحان یوه برخه ده؛ څوک چې په دې اختلافاتو کې حق وپېژني او پرې ثابت قدم پاتې شي، هغه به د الله په نزد لوړ مقام ولري.