سوره هود — آیه 59

معانی کلمات:

• جَحَدُوا: انکار کردند، نپذیرفتند.
• آیاتِ رَبِّهِم: نشانه‌ها و معجزات پروردگارشان.
• عَصَوْا: نافرمانی کردند، سرپیچی نمودند.
• جَبّار: متکبر و خودخواهی که بر دیگران ستم روا می‌دارد.
• عَنید: لجوج و سرکشی که در برابر حق مقاومت می‌کند و از پذیرش آن سر باز می‌زند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان سرگذشت قوم عاد و عذاب هلاکت‌بار آنان، با اشاره به آثار ویران‌شده و قبور آنان می‌فرماید: «این بود سرانجام قوم عاد!» آنان با دیدن معجزات و نشانه‌های روشن پروردگارشان، آنها را انکار کردند و به جای ایمان آوردن، راه کفر و لجاجت را در پیش گرفتند. آنان نه تنها از فرمان هودِ پیامبر سرپیچی کردند، بلکه با این کار، گویی به تمام پیامبران الهی بی‌اعتنایی نمودند؛ زیرا کسی که یک پیامبر را تکذیب کند، در حقیقت رسالت همه آنان را نپذیرفته است. به جای پیروی از دعوت حق، از فرمان‌های سردمداران ظالم و گردنکش خود اطاعت کردند؛ همان رهبرانی که در برابر حق، تکبر می‌ورزیدند و با لجاجت و عناد، مردم را به گمراهی می‌کشاندند. این اطاعت کورکورانه از سران ظالم، آنان را به ورطه عذاب و نابودی کشاند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. عاقبت انکار حق: انکار آیات الهی و نافرمانی از پیامبران، انسان را به هلاکت و نابودی می‌کشاند، همان‌گونه که قوم عاد را نابود کرد.
2. مسئولیت پیروی کورکورانه: پیروی بی‌چون و چرا از رهبران ظالم و مستکبر، انسان را از مسیر حق دور می‌کند و او را در گناه و عذاب شریک می‌سازد.
3. تکذیب یک پیامبر، تکذیب همه آنان است: این آیه نشان می‌دهد که رسالت پیامبران یکی است و مخالفت با یکی از آنان، به منزله مخالفت با تمام آنان است؛ پس باید به همه پیامبران ایمان آورد.
4. هشدار به عبرت‌آموزی: سرگذشت اقوام پیشین برای ما درس عبرت است تا از راه‌های نادرست آنان پرهیز کنیم و به جای پیروی از مستکبران، از فرمان خدا و رسولانش اطاعت نماییم.
5. اهمیت انتخاب رهبران صالح: این آیه ما را به هوشیاری در انتخاب رهبران و الگوها دعوت می‌کند و هشدار می‌دهد که پیروی از افراد متکبر و لجوج، عاقبتی جز نابودی ندارد.