سوره هود — آیه 87

معانی کلمات:

• حلیم: بردبار و شکیبا
• رشید: راهیافته و عاقل

تفسیر آیه:

قوم شعیب (علیه السلام) در پاسخ به دعوت او به توحید و ترک کمفروشی، با تمسخر و استهزا گفتند: ای شعیب! آیا نمازت که پیوسته آن را به جا میآوری، به تو فرمان میدهد که ما عبادت آنچه را که پدرانمان میپرستیدند (بتها و معبودهای دروغین) رها کنیم، و یا از تصرف در اموال خود به هر شکلی که میخواهیم (از جمله کمفروشی و تقلب در معامله) دست برداریم؟!

آنها سپس با لحنی طعنهآمیز و استهزاآمیز گفتند: «به راستی که تو بسیار بردبار و راهیافتهای!» — اما این جمله را نه از روی اعتقاد و احترام، بلکه از روی تمسخر و سرزنش گفتند؛ یعنی تو که پیش از این در نظر ما فردی عاقل و خردمند بودی، چگونه به این دعوتِ عجیب روی آوردهای؟! گویی او را به خاطر دعوت به حق، سفیه و گمراه میخواندند و با این سخن، او را به باد ریشخند میگرفتند.

فواید و درسهای آیه:

1. پایداری در برابر تمسخر: پیامبران الهی در برابر استهزای مخالفان، صبر و استقامت پیشه میکردند و از راه خود باز نمیایستادند. این درس بزرگی برای ماست که در مسیر حق، از سخنان تمسخرآمیز دیگران نهراسیم.
2. خطر تعصب کورکورانه: قوم شعیب به جای استدلال و اندیشه، به تقلید از نیاکان خود چنگ زده بودند و همین تعصب، مانع پذیرش حق شد. ما باید همواره پیرو حقیقت باشیم، نه صرفاً تقلید از گذشتگان.
3. اهمیت نماز در اصلاح جامعه: نماز واقعی، انسان را از فحشا و منکر بازمیدارد و به عدالت و درستکاری در معاملات دعوت میکند؛ همانگونه که نماز شعیب (علیه السلام) او را به امر به معروف و نهی از منکر واداشته بود.
4. پرهیز از ریشخند دین: استهزای دین و مقدسات، از صفات منافقان و کافران است و مؤمن باید از این رفتار زشت دوری کند و همواره با ادب و احترام با شعائر الهی برخورد نماید.