سوره هود — آیه 86

معانی کلمات:

• بَقِیَّتُ اللَّهِ: آنچه خداوند برای شما باقی میگذارد از روزی حلال و سود مشروع.
• حَفِیظ: نگهبان و مراقبی که اعمال شما را شمارش و ثبت کند.

تفسیر آیه:

ای قوم من! آنچه از روزی حلال و سود پاکیزه که خداوند پس از رعایت عدالت در کیل و وزن و پرداخت کامل حقوق مردم، برای شما باقی میگذارد، بهتر و پربرکتتر است از آنچه از راه کمفروشی و ظلم و فساد در زمین به دست میآورید. اگر واقعاً به خداوند ایمان دارید و به وعدههای او باور دارید، به همین باقیمانده حلال قناعت کنید و از حرام و ظلم دست بردارید؛ زیرا سود حلال هرچند اندک باشد، برکت دارد و عاقبت نیکو دارد، در حالی که مال حرام هرچند زیاد باشد، برکتی ندارد و مایه عذاب است. من بر شما نگهبان و مراقب نیستم که اعمال شما را بشمارم و شما را مجبور به انجام کار خیر کنم؛ وظیفه من فقط رساندن پیام خداوند و دعوت شما به حق است و حساب و کتاب شما با خدایی است که از همه چیز آگاه است.

فواید و پیامهای آیه:

• ایمان واقعی اقتضا میکند که انسان به روزی حلال و اندک قناعت کند و از حرام و ظلم، هرچند پر سود باشد، دوری گزیند.
• برکت در مال حلال، آن را از مال حرام فراوان بهتر و ماندگارتر میسازد.
• پیامبران و مبلغان دین، مسئول اجبار مردم به نیکی نیستند؛ وظیفه آنان تنها ابلاغ پیام الهی است و حساب مردم با خداست.
• این آیه درس مهمی در معامله و کسب روزی میدهد: رعایت انصاف و عدالت در داد و ستد، کلید سعادت و خوشبختی دنیا و آخرت است.