سوره هود — آیه 95

معانی کلمات:

• لَمْ یَغْنَوْا: اقامت نکردند، زندگی نکردند.
• بُعْدًا: دوری از رحمت، هلاکت و نابودی.
• مَدْیَن: قوم شعیب علیه السلام.
• ثَمُود: قوم صالح علیه السلام.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان عذاب و هلاکت قوم مدین، صحنه‌ای از نابودی کامل آنان را ترسیم می‌کند؛ به گونه‌ای که گویی هرگز در آن سرزمین زندگی نکرده‌اند و اثری از آبادانی و جمعیت آنان باقی نمانده است. این تعبیر نشان‌دهنده شدت عذاب و نابودی کامل آن قوم است. سپس با لحنی تهدیدآمیز و عبرت‌آموز می‌فرماید: «آگاه باشید! دوری از رحمت خدا و هلاکت، نصیب اهل مدین شد؛ همان‌گونه که قوم ثمود پیش از آنان دچار چنین سرنوشتی گردیدند.» این تشبیه بیانگر آن است که هر دو قوم به سبب تکذیب پیامبران و اصرار بر گناه، گرفتار عذاب الهی شدند و از رحمت خداوند دور ماندند. سرنوشت مشترک آنان پند و عبرتی است برای همه کسانی که راه ظلم و طغیان را در پیش می‌گیرند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. هشدار درباره عاقبت گناه: این آیه به ما می‌آموزد که هیچ قوم و تمدنی، هرچند قدرتمند و آباد، در برابر اراده الهی پایدار نیست و سرکشی و نافرمانی، عاقبتی جز نابودی و دوری از رحمت خدا ندارد.
2. عبرت‌آموزی از تاریخ: قرآن کریم داستان اقوام گذشته را برای ما بازگو می‌کند تا با نگریستن به سرنوشت آنان، از تکرار اشتباهاتشان پرهیز کنیم و راه هدایت را پیش بگیریم.
3. عدالت الهی: نابودی قوم مدین و تشبیه آن به سرنوشت ثمود، نشان‌دهنده عدالت خداوند است که هیچ ظالمی را بی‌کیفر نمی‌گذارد و برای همه انسان‌ها قانونی یکسان دارد.
4. اهمیت ایمان و تقوا: این آیه انسان را به سوی ایمان و عمل صالح دعوت می‌کند؛ زیرا تنها چیزی که مایه نجات و رستگاری است، تقوا و پیروی از پیامبران الهی است، نه قدرت و ثروت دنیوی.