سوره یوسف — آیه 105

معانی کلمات:

• وَکَأَیِّن: چه بسیار، چه فراوان.
• آیَة: نشانه و دلیلی بر قدرت و یگانگی خداوند.
• یَمُرُّونَ عَلَیْهَا: از کنار آن میگذرند و آن را مشاهده میکنند.
• مُعْرِضُونَ: رویگردانان، کسانی که توجه نمیکنند و پند نمیگیرند.

تفسیر آیه:

چه بسیار نشانههای روشن و دلایل آشکاری که بر قدرت بیکران و یگانگی خداوند دلالت دارند و در پهنه آسمانها و زمین پراکندهاند؛ مانند خورشید و ماه و ستارگان در آسمان، و کوهها و درختان و دریاها و موجودات گوناگون در زمین. انسانها پیوسته از کنار این نشانهها عبور میکنند و آنها را با چشم خود میبینند، اما از آنها رویگردانند و در آنها نمیاندیشند. آنان بدون آنکه عبرت بگیرند یا به دقت در آنها بنگرند، از کنارشان میگذرند و به پیام توحیدی که در دل هر یک از این پدیدهها نهفته است، توجهی نمیکنند. این غفلت و اعراض، نشانه سنگینی دل و بسته شدن چشم بصیرت است، چنانکه انسان با دیدن این همه شگفتی، باز هم به خالق یکتای آنها ایمان نمیآورد.

فواید و پیامهای آیه:

• نشانههای خداوند در طبیعت، کتابی باز و همیشگی است که در هر لحظه و هر مکان در دسترس انسان قرار دارد و نیازی به معجزههای خاص یا مکانهای ویژه ندارد.
• ایمان واقعی تنها با دیدن چشم ظاهر حاصل نمیشود، بلکه نیازمند چشم بصیرت و اندیشهای است که در پس هر پدیده، به خالق آن پی ببرد.
• غفلت از آیات الهی، بزرگترین مانع هدایت است؛ انسانی که با این همه نشانه روبهروست و عبرت نمیگیرد، در حقیقت بر خود ستم کرده است.
• این آیه انسان را به تفکر و تدبر در آفرینش دعوت میکند و نشان میدهد که قرآن، پیروان خود را به اندیشهورزی و شناخت عمیق جهان فرا میخواند، نه به تقلید کورکورانه.