سوره یوسف — آیه 64

معانی کلمات:

• «آمَنُکُمْ»: از شما ایمان و امانت بخواهم، به شما اعتماد کنم.
• «حَافِظًا»: نگهدارنده، حفظکننده (تمییز برای بیان برتری).
• «أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ»: مهربانترین مهربانان.

تفسیر آیه:

هنگامی که برادران یعقوب (علیهالسلام) از او خواستند که بنیامین را با آنان به مصر بفرستد تا گندم بگیرند، یعقوب (علیهالسلام) در پاسخ گفت: «آیا من به شما درباره او اعتماد کنم، همانگونه که پیش از این درباره برادرش یوسف به شما اعتماد کردم؟» او با این سخن، یادآوری کرد که آنان پیشتر درباره یوسف به او وعده حفظ و نگهداری دادند، اما به عهد خود وفا نکردند و او را از او جدا کردند و در چاه انداختند. پس چگونه میتواند بار دیگر به وعده و تعهد آنان درباره بنیامین اطمینان کند؟

سپس یعقوب (علیهالسلام) اعتماد خود را از انسانها به خداوند متعال معطوف کرد و فرمود: «پس خداوند بهترین نگهدارنده است و او مهربانترین مهربانان است.» یعنی اگر من به شما اعتماد نمیکنم، اما به خداوند توکل میکنم و از او میخواهم که بنیامین را حفظ کند و او را به من بازگرداند، چرا که خداوند بهترین کسی است که حفظ و نگهداری را بر عهده میگیرد و رحمتش بر همه موجودات فراگیر است.

فواید و پیامهای آیه:

• اعتماد به انسانها باید بر اساس تجربه و سابقه آنان باشد؛ اگر کسی در امانتداری خیانت کرد، دیگر نباید به او اطمینان کامل کرد.
• توکل بر خداوند و واگذاری کارها به او، آرامشبخش دل مؤمنان است؛ زیرا خداوند بهترین حافظ و نگهدارنده است.
• رحمت خداوند بر همه چیز غلبه دارد و مؤمن در سختترین لحظات زندگی باید به رحمت الهی امیدوار باشد.
• پدران و مادران باید در حفظ و نگهداری فرزندان خود نهایت دقت را داشته باشند و از خداوند برای آنان طلب حفظ و سلامتی کنند.
• این آیه نشان میدهد که حتی پیامبران نیز در برابر خطاهای فرزندان خود ناراحت میشوند، اما امید خود را به رحمت خداوند قطع نمیکنند.