Yusif surəsi — Ayə 68

Kəlmələrin mənaları:

• "Məğnî" (يُغْنِي): fayda vermək, bir şeyi dəf etmək, qorumaq.
• "Hacə" (حَاجَةً): burada məqsəd, ehtiyac, ürəkdəki arzu.
• "Qəzahâ" (قَضَاهَا): onu yerinə yetirdi, həyata keçirdi.
• "Zû ilm" (ذُو عِلْمٍ): elm sahibi, dərin bilikli.

Təfsir:

Yəqub peyğəmbər (əleyhissalam) övladlarına Misirə daxil olarkən ayrı-ayrı qapılardan girmələrini əmr etmişdi. Onlar da atalarının bu göstərişinə əməl edib elə etdilər. Lakin bu tədbir Allahın qəzasını onlardan dəf edə bilməzdi. Çünki Allahın hökmü və qədəri qarşısında heç bir tədbir, heç bir çarə fayda verməz. Bəs onda Yəqub peyğəmbər nə üçün belə etmişdi? Bu, sadəcə onun ata ürəyindəki bir şəfqət, bir qayğı idi ki, onu övladlarına vəsiyyət etməklə yerinə yetirdi. O, övladlarının göz dəyməsindən və ya bir-birilərinə qarşı həsəd və paxıllıq hisslərindən qorxurdu. Amma o, yaxşı bilirdi ki, heç bir tədbir Allahın qəzasını dəyişə bilməz.

Yəqub peyğəmbər (əleyhissalam) bizim ona öyrətdiyimiz elm sayəsində dərin biliyə malik idi. O, qəza və qədərə, səbəblərə əl atmağın vacibliyinə iman gətirmişdi. O, həm səbəblərə riayət edir, həm də qədərə tam təslim olurdu. Lakin insanların çoxu bu həqiqəti bilmir, işlərin sonunu və incə mətləbləri dərk etmir. Onlar elə zənn edirlər ki, tədbir və çarə Allahın hökmünü dəyişə bilər. Halbuki hər şey Allahın əlindədir və O, hər şeyə qadirdir.

Bu ayədən bizə böyük bir dərs var: İnsan həyatında səbəblərə əl atmalı, tədbir görməlidir, lakin qətiyyən unutmamalıdır ki, hər şeyin həqiqi sahibi Allahdır. Səbəblər yalnız bir vasitədir, nəticə isə tamamilə Allahın iradəsinə bağlıdır. Mömin insan həm tədbirli olar, həm də qəlbi Allahın qəzasına razı olar. Bu, imanın ən gözəl nümunəsidir. Ey Allahın bəndələri! Siz də Yəqub peyğəmbərin bu gözəl halətindən ibrət alın: həm səbəblərə sarılın, həm də ürəyinizi Allaha bağlayın. Çünki bütün işlər Onun əlindədir və O, bəndələrinə ən yaxşı yol göstərəndir.