Sure Yûsuf — Ayet 68

Kelime Anlamları:

• Min haysü emerehüm ebühüm: Babalarının emrettiği yerden (kapılardan)
• Mâ kâne yuğnî: Fayda vermezdi, bir şeyi engellemezdi
• Hâceten fî nefsi Ya'kûb: Yakup'un içindeki bir ihtiyaç, bir dilek
• Kadâhâ: Onu yerine getirdi, giderdi
• Lezû ilmin: Elbette ilim sahibidir

Tefsir:

Hz. Yakup (a.s.), oğullarına Mısır'a girerken hepsinin aynı kapıdan değil de ayrı ayrı kapılardan girmelerini emretmişti. Onlar da babalarının bu emrine uyarak şehre farklı kapılardan girdiler. Ancak bu tedbir, Allah'ın takdir ettiği hiçbir şeyi onlardan uzaklaştıramazdı. Çünkü kaderin hükmü karşısında hiçbir beşeri tedbir tek başına engel olamaz. Peki Yakup (a.s.) bunu bilmiyor muydu? Elbette biliyordu. Fakat bu, onun kalbindeki bir şefkatin, evlatlarına olan derin sevgi ve merhametinin gereğiydi. O, göz değmesinden ve toplumun bakışlarından endişe ederek bu tavsiyede bulunmuş, böylece içindeki baba şefkatini yerine getirmişti.

Burada çok önemli bir ders vardır: Mümin, sebeplere sarılır ama neticeyi yalnızca Allah'tan bilir. Sebeplere yapışmak, tevekküle aykırı değildir; aksine tevekkülün gereğidir. Kalp, sebeplerin yaratıcısı olan Allah'a bağlı olduğu sürece, sebepler sadece birer vesiledir. Hz. Yakup'un bu davranışı, bizlere hem tedbiri hem tevekkülü birlikte yaşamanın en güzel örneğini sunar.

Allah Teâlâ, Yakup (a.s.) hakkında şöyle buyurur: "Şüphesiz o, bizim kendisine öğrettiklerimizi bilen bir ilim sahibidir." Yani o, Allah'ın kendisine vahyettiği dinî ilimleri, kaderin sırlarını ve işlerin hakikatini bilen seçkin bir peygamberdir. O, kaderin hükmünün değişmeyeceğini bildiği hâlde, yine de evlatlarına nasihat etmekten geri durmamıştır. Çünkü o, hem ilim hem amel sahibiydi; bildiğiyle amel ederdi.

Fakat insanların çoğu bunu bilmez. Onlar, olayların görünen yüzüne bakıp hüküm verirler. Oysa Allah'ın veli kullarının kalplerine yerleştirdiği hikmet ve basiret, çoğu insanın idrak edemeyeceği derinliktedir. Buradan şunu anlıyoruz: Gerçek ilim, Allah'ın öğrettiği ilimdir. Kim Allah'ın öğrettiği ilimle donanırsa, olayların ardındaki hikmetleri görür, sebeplerle kader arasındaki dengeyi kurar ve her hâlükârda Allah'a teslim olur.

Sevgili kardeşim! Sen de bil ki, hayatında karşılaştığın her olayda bir hikmet vardır. Sen tedbirini al, sebeplere sarıl; ama sonucu Allah'a havale et. Çünkü gerçek başarı, Allah'a güvenenlerindir. Hz. Yakup gibi, hem akıllıca davran hem de kalbini Allah'a bağla. İşte o zaman sen de Allah'ın öğrettiği ilimle donanmış, basiret sahibi kullardan olursun. Unutma! Allah, kendisine güvenen kullarını asla yalnız bırakmaz.