Yusuf surasi — Oyat 86

Kalimalarning ma'nolari:

• "Bass" – qattiq g‘am-g‘ussa, ichki iztirob, kishi sabr qilolmaydigan darajadagi qayg‘u.
• "Huzn" – qalbni ezadigan chuqur qayg‘u va xafalik.
• "Ashku" – shikoyat qilaman, izhor etaman.

Tafsir:

Yaqub alayhissalom o‘g‘illariga shunday javob berdilar: "Men dard-u iztirobimni, qayg‘u va hasratimni faqat Allohning O‘zigagina izhor qilaman, boshqalarga emas. Chunki U zot barcha og‘riqlarni ketkazuvchi, duolarni eshituvchi va bandalarining holini biluvchidir. Men Allohning rahmati, latofati va O‘z payg‘ambarini tashlab qo‘ymasligini bilaman. U zotning yordami yaqinligini, yaxshilik va faraj berishini sizlar bilmaydigan darajada bilaman. Men ishonamanki, Alloh taolo Yusufning tushini haqiqatga aylantiradi, uni menga qaytaradi va bizni yana birlashtiradi. Sizlar esa bu haqda hech narsa bilmaysizlar."

Yaqub alayhissalomning bu so‘zlari o‘zlarining Allohga bo‘lgan chuqur ishonchi va tavakkulini ko‘rsatadi. U zot qayg‘ularini yashirib, faqat Allohga shikoyat qildilar, chunki bandaning Allohdan o‘zga shikoyat qilishi o‘zini pastlikka tushirish va Allohning qazosiga norozilik bildirish bo‘lishi mumkin. Ammo Allohga shikoyat qilish esa – bandaning O‘z Robbisi oldida zaifligini tan olishi va Uning rahmatiga umid bog‘lashidir.

Foydalar:

• Musibat va qayg‘u vaqtida bandaning qalbi faqat Allohga bog‘lanishi, Uning o‘zigagina shikoyat qilishi lozim. Bu – sabrning oliy darajasi va Allohga yaqinlashishning eng go‘zal vositasidir.
• Alloh taoloning rahmati va yordami bandaning tasavvuridan ham kengroqdir. Payg‘ambarlar ham g‘am-anduhda Allohdan yordam so‘raganlar, demak oddiy bandalar ham Uning dargohidan umid uzmasliklari kerak.
• Qayg‘u va musibatlar insonni Allohga yaqinlashtiradigan vositalardir. Yaqub alayhissalomning o‘g‘lidan ayrilish azobi ularni Allohga yanada yaqinlashtirdi va oxir-oqibatda buyuk nasibaga erishdilar. Bu – sabr qilganlarga Allohning va’dasidir.
• Inson o‘z qayg‘usini boshqalarga emas, balki Allohga izhor qilishi kerak. Bu uning qalbini yengillashtiradi va Allohning yordamiga umidini mustahkamlaydi.