Yusuf surasi — Oyat 90

Kalimalarning ma'nolari:

• A'innaka: "Haqiqatan sen..." degan ma'noni bildiradi, ya'ni ajablanib so'rash shakli.
• Manna Allohu alayna: Alloh bizga ne'mat berdi, marhamat qildi.
• Yattaqi: Allohdan qo'rqib, Uning buyruqlarini bajarib, qaytarganlaridan saqlanish.
• Yasbir: Sabr qilish, og'ir sinovlarga chidash.
• Yudī'a: Yo'qotmoq, behuda ketkazmoq, zoye qilmoq.
• Ajaral-muhsinin: Yaxshilik qiluvchilarning mukofoti, savobi.

Tafsir:

Yusuf alayhissalom o'zini aka-ukalariga tanitganlarida, ular hayrat va taajjub ichida: "Sen haqiqatan ham Yusufmisiz?!" deb so'rashdi. Ular buni aql sig'dira olmayotgan edi, chunki ular Yusufni yillar oldin quduqqa tashlab, undan qutulgan deb o'ylashgan edi. Endi esa mana shu Misrning qudratli hukmdori, ularning oldida turgan shaxs — o'sha Yusufning o'zi ekan!

Yusuf alayhissalom ularga: "Ha, men Yusufman, mana bu esa mening birodarim (Binyamin)" deb javob berdi. So'ngra Allohning ularga bergan ulug' ne'matini esladi: "Alloh bizga marhamat ko'rsatdi" — ya'ni uzoq yillik ayriliqdan so'ng bizni yana birlashtirdi, quduq zulmatidan, qullikdan va musibatlardan qutqarib, aziz va obro'li qildi.

Shundan so'ng Yusuf alayhissalom o'zlarining hayotiy tajribalaridan saboq berib dedilar: "Kim Allohdan qo'rqsa (Uning amrlarini bajarib, qaytarganlaridan saqlansa) va sabr qilsa (sinovlar, qiyinchiliklar va og'ir damlarda chidam ko'rsatsa), bas, Alloh bunday yaxshilik qiluvchilarning ajrini zoye qilmaydi." Ya'ni, Alloh taolo hech qachon ezgu amal qilgan bandalarining savobini yo'qotmaydi, balki ularga eng go'zal tarzda mukofot beradi. Yusufning o'zi ham mana shu yo'l — taqvo va sabr yo'lini tutgani uchun Alloh uni ulug'ladi va zolim birodarlarini esa kechirish sharafiga muyassar qildi.

Foydalar va saboqlar:

1. Sabr va taqvo — muvaffaqiyat kaliti: Yusuf alayhissalomning hayoti shuni ko'rsatadiki, kim Allohga taqvo qilib, sinovlarga sabr qilsa, oxir-oqibatda Alloh unga zafar va izzat ato etadi. Qiyinchiliklar vaqtinchalik, ammo Allohning mukofoti abadiydir.
2. Kechirimlilik — oliyjanob fazilat: Yusuf alayhissalom o'ziga eng og'ir zulm qilgan aka-ukalarini kechirdilar. Bu musulmonlarga o'rnak — kishilar orasida nizo va adovat bo'lsa ham, kechirim va rahm-shafqat bilan munosabatda bo'lish kerak.
3. Allohning ne'matini eslash: Har qanday yaxshilik, birlik va tinchlik — Allohning inoyatidir. Inson shukr qilishi va bu ne'matlarni qadrlashi lozim.
4. Yaxshilikning zoye ketmasligi: Bu dunyoda qilingan har qanday ezgu amal, hatto ko'zga ko'rinmasa ham, Alloh huzurida saqlanadi va o'z vaqtida mukofotlanadi. Bu mo'min uchun katta tasalli va umiddir.