İbrahim surəsi — Ayə 21

Kəlmələrin mənaları:

• Bərəzu – (Qəbirlərindən) çıxıb meydana gəldilər, üzə çıxdılar.
• Təbəən – Ardıcıllar, tabe olanlar, izləyicilər.
• Muğnun – Bir şeyi dəf edən, qoruyan, ehtiyacı ödəyən.
• Məhiys – Qaçış yeri, xilas yolu, sığınacaq.

Təfsir:

Qiyamət günü gəlib çatdıqda, bütün məxluqat – əvvəlkilər və sonrakılar – qəbirlərindən çıxıb haqq-hesab üçün Uca Allahın hüzurunda toplanacaqlar. O gün heç kəs gizlənə bilməyəcək, hər kəs əməlləri ilə üz-üzə qalacaq. Məhz o dəhşətli məqamda zəif və aciz olan ardıcıllar, dünyada özlərinə rəhbər tutduqları təkəbbürlü başçılara müraciət edib deyəcəklər: "Biz dünyada sizə tabe idik, sizin əmrinizlə hərəkət edirdik, sizə uyub sizi özümüzə öndər seçmişdik. Bu gün siz bizdən Allahın əzabından heç bir şeyi dəf edə bilərsinizmi? Siz ki, bizə vəd edirdiniz ki, bizə kömək olacaqsınız, bizi qoruyacaqsınız – indi nə oldu?"

O zaman təkəbbürlü başçılar, özləri də aciz vəziyyətdə olduqları halda, belə cavab verəcəklər: "Əgər Allah bizi doğru yola hidayət etsəydi, biz də sizi o yola yönəldərdik. Amma biz özümüz azdıq, sizi də azdırdıq. İndi nə bizim üçün, nə də sizin üçün heç bir çarə yoxdur. Əzaba qarşı səbr etsək də, ya da acizliklə cəzir-nələr çəksək də – hər ikisi bizim üçün eynidir. Çünki bu əzabdan qaçmağa heç bir yol, heç bir sığınacaq yoxdur."

Bu ayə bizə xəbərdarlıq edir ki, dünyada kor-koranə başqalarının ardınca getmək, haqqı tərk edib batilə uymaq, insanı Qiyamət günü peşmançılıqdan başqa bir şey gətirməz. O gün nə başçıların vədləri, nə də onların himayəsi heç kimə fayda verməyəcək. Hər kəs öz əməlinin qarşılığını alacaqdır.

Bu səhnə bizə öyrədir ki, ağıl və düşüncə sahibi olan insan yalnız Allahın Rzasına uyğun olan yolu seçməli, təqlid və kor-koranə bağlılıqdan uzaq durmalıdır. Çünki Qiyamət günü heç kəs heç kəsə kömək edə bilməyəcək. Bu gün isə bizə verilən fürsətdir – Quran və Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) göstərişlərinə uyub, doğru yolda olmaq və o böyük gündə xilas olanlardan olmaq üçün çalışmaq fürsəti. Allah bizləri haqq yoldan ayırmasın və bizləri o böyük gündə əzabdan qorusun. Amin!