Ibrohim surasi — Oyat 24

Kalimalarning ma'nolari:

• "A lam tara" – ko‘rmadingmi? Ya'ni, bilmadingmi?
• "Daraba masalan" – misol keltirdi.
• "Kalimatan tayyibatan" – pokiza, xushbo‘y so‘z.
• "Shajaratin tayyibah" – yaxshi, foydali daraxt.
• "Asluha" – uning ildizi, zamini.
• "Sabitun" – mustahkam, mahkam o‘rnashgan.
• "Far'uha" – uning shoxlari, novdalari.
• "Fis-samai" – osmonga qarab, osmonga ko‘tarilgan.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda mo‘minning qalbidagi imon kalimasini — ya'ni "La ilaha illalloh" degan tavhid so‘zini go‘zal va barakali daraxtga o‘xshatib misol keltirmoqda. Bu daraxt — xurmo daraxtidir. Uning ildizi yerning tubiga mustahkam o‘rnashgan bo‘lib, hech qanday bo‘ron uni qimirlata olmaydi. Shoxlari esa osmonga qarab yuksalib, pokiza havoni va yomg‘ir suvini oladi. Xuddi shuningdek, imon kalimasi mo‘minning qalbida mustahkam o‘rnashgan bo‘ladi. Bu kalima qalbda bilim va tasdiq bilan ildiz otadi, so‘ngra til orqali chiqib, osmonga ko‘tariladi. Uning barakasi doimiy bo‘lib, har doim yaxshi amallar va solih ishlar hosil qiladi. Bu daraxtning mevasi qanday shirin bo‘lsa, imon kalimasining mevasi ham — yaxshi amallar, go‘zal axloq va ezgu ishlardir.

Foydalar:

1. Ushbu oyat mo‘minga imon kalimasining qadrini va ulug‘vorligini o‘rgatadi. Imon kalimasi — bu shunday pokiza so‘zki, uning ildizi qalblarda mustahkam, shoxlari esa osmonga ko‘tarilgan. Bu so‘zni tilga olgan kishi o‘z qalbini Allohga bog‘laydi va uning hayoti barakali bo‘ladi.
2. Mo‘min kishi o‘z imonini xuddi daraxtning ildizi kabi mustahkam saqlashi kerak. Har qanday sinov va qiyinchiliklar bu ildizni silkitolmaydi. Imon qanchalik mustahkam bo‘lsa, inson shunchalik bardoshli va sabrli bo‘ladi.
3. Bu oyat bizga yaxshi so‘zning, xususan tavhid kalimasining ta'sirini ko‘rsatadi. Yaxshi so‘z — bu yaxshi daraxtga o‘xshaydi, u doim yaxshi meva beradi. Shuning uchun har bir mo'min o'z tilini yaxshi so'zlar bilan band qilishi, yolg'on, g'iybat va yomon so'zlardan saqlanishi kerak.
4. Imon kalimasi insonni dunyoda ham, oxiratda ham yuksak darajalarga olib chiqadi. Uning barakasi faqat shu dunyoda emas, balki oxiratda ham davom etadi. Bu esa mo'minni doimiy ravishda yaxshi amallar qilishga undaydi.