İbrahim surəsi — Ayə 24

Kəlmələrin mənaları:

• Kəlmətun təyyibə: Gözəl, pak söz — burada “lə ilahə illallah” (Allahdan başqa heç bir məbud yoxdur) kəlməsidir.
• Şəcərətun təyyibə: Gözəl, pak ağac — burada xurma ağacı nəzərdə tutulur.
• Əslüha sabit: Onun kökü möhkəm, yerdə qərar tutmuşdur.
• Fər'uha fis-səma: Onun budaqları, qolları göyə ucalmışdır.

Təfsir:

Ey Peyğəmbər! Məgər sən görmədinmi (bilmədinmi) ki, Allah necə gözəl bir məsəl çəkdi? O, tövhid kəlməsini — “lə ilahə illallah”ı pak və gözəl bir ağaca bənzətdi. Bu ağac xurma ağacıdır ki, onun kökü yerin dərinliklərinə möhkəm bağlanmış, budaqları isə göyə ucalmışdır. Necə ki, xurma ağacının kökü yerdə sabitdir, budaqları səmaya yüksəlir, eləcə də iman kəlməsi möminin qəlbində kök salır, onun əməlləri və gözəl sözləri də göyə ucalır, Allaha yüksəlir.

Bu məsəl Allahın, öz Rəbbini tanıyan, Ona iman gətirən və bu imanı dili ilə ifadə edən möminin halını əks etdirir. Necə ki, xurma ağacı hər fəsildə meyvə verir və insanlara fayda gətirir, eləcə də möminin imanı onun bütün əməllərinə sirayət edir, onun sözləri və davranışları gözəl olur, cəmiyyətə xeyir gətirir. Bu kəlmə — “lə ilahə illallah” — elə bir mübarək kəlmədir ki, onu deyən insanın qəlbi nurla dolur, onun bütün işləri islah olur və o, dünya və axirətdə xoşbəxtliyə qovuşur.

Ey insanlar! Bu məsəldən ibrət alın. İman ağacını qəlbinizdə yaşadın, onu gözəl əməllərlə sulayın ki, o, hər an meyvə versin və sizi Allahın rizasına yaxınlaşdırsın. Çünki bu ağacın kökü möhkəm olduğu kimi, iman da qəlbdə sabit olsa, onun budaqları — gözəl əməllər — göyə ucalar və Allah dərgahında qəbul olunar. Bu, Allahın bəndələrinə bir rəhmət və hidayət dərsidir ki, onu dərk edən və ona əməl edən xilas olar.