Ibrohim surasi — Oyat 26

Kalimalarning ma'nolari:

• خبيثة – yomon, iflos, zararli.
• اجْتُثَّتْ – ildizi bilan sug‘urib tashlangan, qo‘porib olingan.
• قَرَار – barqarorlik, mustahkam o‘rin, turg‘unlik.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo yomon so‘z – ya’ni shirk va kufr so‘zining holatini yomon daraxtga o‘xshatadi. Bu daraxt – xanzal (achchiq qovoq) daraxtidir. Uning ta’mi achchiq, hidi yomon va mevasi zaharli bo‘ladi. Bu daraxtning ildizi yer yuzasiga yaqin bo‘lib, yer tagiga chuqur ketmagan, shuning uchun u mustahkam turolmaydi. Uni osongina sug‘urib tashlash mumkin. Uning na yerda barqaror o‘rni bor, na osmonga ko‘tariladigan baland shoxi. Qachonki shamol essa, uni qo‘porib tashlaydi va quritib yuboradi.

Xuddi shuningdek, shirk va kufr so‘zi ham – bu so‘zning egasi uchun hech qanday foyda keltirmaydi. Uning amallari Alloh huzuriga ko‘tarilmaydi, chunki u iymon asosiga qurilmagan. Iymonsiz qilingan amallar xuddi yomon daraxtning mevasiga o‘xshaydi – na o‘zi foydali, na boshqalarga manfaati bor. Bu so‘zning egasi ham dunyoda ham, oxiratda ham barqarorlikka erisha olmaydi, uning oxiri halokat va nobudgarchilikdir.

Foydalar:

1. Inson o‘z so‘zi va e’tiqodining ta’sirini anglab yetishi kerak – yaxshi so‘z va pok e’tiqod insonni yuksaltiradi, yomon so‘z va shirk esa uni halokatga yetaklaydi.
2. Iymon – bu hayot daraxtining mustahkam ildizidir. Kimning iymoni mustahkam bo‘lsa, uning amallari ham barqaror va foydali bo‘ladi.
3. Bu oyat insonni shirk va kufrdan qaytarib, tavhid (yakkaxudolik) e’tiqodiga chaqiradi, chunki faqat tavhid inson qalbini mustahkam qiladi va unga haqiqiy baxt keltiradi.
4. Alloh taolo misollar keltirish orqali haqiqatni inson qalbiga yaqinlashtiradi, shunda har bir aqlli kishi o‘z yo‘lini tanlashda o‘ylab ko‘radi.