Sure İbrâhim — Ayet 26

Kelime Anlamları:

• Kelime-i habîse: Kötü, habis söz; küfür ve şirk sözü.
• Şeceretün habîsetün: Kötü ağaç; acı ve faydasız meyvesiyle bilinen Ebû Cehil karpuzu (hanzal) ağacı.
• İctüsset: Kökünden sökülüp koparıldı, yerinden çıkarıldı.
• Karâr: Yerinde durma, sabit olma, kök salma.

Tefsir:

Yüce Allah bu âyet-i kerimede, küfür ve şirk sözünün ne kadar değersiz, temelsiz ve faydasız olduğunu nefis bir benzetmeyle gözler önüne seriyor. Tıpkı kötü bir ağaca benzetilen bu söz, yerden köküyle birlikte sökülüp atılmış, ayakta duramayan, toprağa tutunamayan, ne gövdesi ne de dalı olan bir ağaç gibidir. Bu ağaç, Ebû Cehil karpuzu gibi acı, faydasız ve zararlı bir ağaçtır; kökleri yeryüzünün hemen üstündedir, derinlere inememiştir. Bu yüzden ne bir dayanağı vardır ne de göğe yükselebilen bir dalı. Rüzgâr estiğinde savrulur, kurur ve yok olur gider.

İşte küfür ve şirk sözü de böyledir: Kalpte kök salmaz, gönülde yer etmez, hayır ve bereket üretmez. Sahibine ne dünyada ne de ahirette bir fayda sağlar. Amelleri göğe yükselmez, duası kabul olmaz, kalbi huzur bulmaz. Çünkü o söz, Allah'tan uzaklaştıran, insanı hakikatten koparan bir sözdür. Böyle bir sözün sahibi, tıpkı o köksüz ağaç gibi ayakta duramaz; en ufak bir sıkıntıda sarsılır, en küçük bir imtihanda yıkılır gider.

Bu benzetme, müminin kalbinde ne büyük bir şükür vesilesidir! Çünkü Allah, müminin sözünü -kelime-i tevhidi- kökü sağlam, dalları göğe yükselen, her mevsim meyve veren bereketli bir ağaca benzetmiştir. İman, kalbi öyle bir köklendirir ki, insan her fırtınada dimdik ayakta kalır, her imtihanda daha da güçlenir. Öyleyse ey mümin! Sen kelime-i tevhidin o bereketli ağacına tutun; kalbini küfür ve şirk sözlerinden arındır. Unutma ki, hakikat karşısında batıl her zaman köksüz ve geçicidir; ama iman, dünya ve ahirette sahibini ayakta tutan ebedî bir dayanaktır. Allah'ın izniyle, kökü sağlam olan o güzel ağaç gibi sen de imanında sabit ol, amellerinle göklere yüksel ve Rabbine yaklaşmanın huzurunu yaşa.