İbrahim surəsi — Ayə 26

Kəlmələrin mənaları:

• Xəbis kəlmə – Şirk və küfr kəlməsi.
• Xəbis ağac – Acı meyvəli, xörəyi və dadı pis olan ağac; məşhur təfsirçilərə görə, bu, “hənzəl” (acı balqabaq) ağacıdır.
• İctussət – Kökündən qoparılıb çıxarıldı.
• Qərar – Yerində sabit qalma, kök salma, dayanıqlılıq.

Təfsir:

Uca Allah bu ayədə bizə gözəl bir məsəl çəkir: Pis və xəbis kəlmə – yəni küfr, şirk və Allahı inkar edən sözlər – xəbis bir ağaca bənzədilir. Bu ağac, məhz hənzəl (acı balqabaq) ağacıdır ki, onun kökləri yerin üzünə yaxındır, dərinə getmir. Elə buna görə də o, torpaqdan asanlıqla qoparılıb çıxarılır; nə onun yerdə möhkəm dayanmağa bir qüvvəti var, nə də göyə ucalan gözəl bir budağı, meyvəsi var. Külək əsən kimi onu kökündən çıxarıb atır və o, quruyub məhv olur.

Bu, kafirin halının təsviridir: Küfr kəlməsinin sahibi də belədir – onun qəlbində iman kökü yoxdur, əməllərində xeyir-bərəkət yoxdur, sözündə və işində sabitlik yoxdur. Onun heç bir yaxşı əməli Allaha ucalmır, çünki o, imansızdır. Onun bütün işləri puçdur və axırda onu məhvə aparar.

Bu məsəl bizə öyrədir ki, iman kəlməsi – “Lə ilahə illallah” – gözəl və təmiz bir ağac kimidir ki, kökü möhkəm, budaqları göyə ucalan, meyvəsi isə həmişə gözəl və faydalıdır. Amma küfr və şirk kəlməsi isə tam əksinədir: o, nə dünyada insana rahatlıq və xeyir verir, nə də axirətdə ona bir fayda gətirir.

Ey insan! Öz dilini və qəlbini pak saxla, yalnız gözəl və təmiz kəlmələri de – çünki qəlbində iman olan kəs heç vaxt zərər görməz, onun əməlləri Allah dərgahında qəbul olunar və onun sonu Cənnət olar. Allah bizi xəbis kəlmələrdən qorusun və qəlblərimizi iman ağacı ilə möhkəmləndirsin!