Аль-Хиджр сүрөсү — Аят 29

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• سَوَّيْتُهُ — анын түзүлүшүн түздөдүм, бүтүн кылып бүткөрдүм.
• نَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِي — ага Өзүмдүн Рухумдан үйлөдүм, башкача айтканда ага жан киргиздим.
• فَقَعُوا — жыгылыңар, кулаңар.
• سَاجِدِينَ — сажда кылуучулар болуп.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала периштелерге Адам атанын жаралуу сырын айтып, анын топурактан жаралганын билдиргенден кийин мындай деп айтты: «Мен анын түзүлүшүн түздөп, денесин бүтүн жана кемчиликсиз кылып бүткөргөндөн кийин, ага Өзүмдүн Рухумдан үйлөгөндө — башкача айтканда ага жан киргизип, тирүү адам кылганда — ага сажда кылуучулар болуп жыгылыңар».

Бул жердеги «Рухумдан» деген сөз Аллахтын Өзүнүн жаратуусу жана ээлик кылуусу менен адамга ардак берүүсүн билдирет, анткени жан — Аллах жараткан нерселердин бири. Ал эми периштелерге буйрулган сажда — бул таазим жана урматтоо саждасы, сыйынуу саждасы эмес. Анткени сыйынуу саждасы жалгыз Аллахка гана таандык. Ошентип, Адам ата адамзаттын атасы катары Аллахтын буйругу менен периштелердин алдында ардакка ээ болду.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адамды эң кооз жана кемчиликсиз түрдө жараткан. Бул бизге Аллахтын кудуретүү жана даанышман жаратуучу экенин билдирет.
• Жан — Аллахтын жаратуусу жана Анын буйругу менен кирет. Бул биздин жашообуздун ар бир дем алышында Аллахтын кудуретине муктаж экенибизди эскертет.
• Периштелердин Адамга сажда кылышы — адам баласынын Аллахтын алдындагы ардактуу ордун көрсөтөт. Бул бизди Аллахтын бизге берген ардак-кадырын баалоого чакырат.
• Сажданын эки түрү бар экенин үйрөнөбүз: таазим саждасы (бул өткөн шарияттарда болгон) жана сыйынуу саждасы (бул жалгыз Аллахка таандык). Бул бизге тавхиддин маанисин терең түшүнүүгө жардам берет.
• Аллахтын буйругуна баш ийүү — периштелердин үлгүсүндө биз үчүн да сабак. Алар суроо бербей, дароо баш ийишти. Бул бизди да Аллахтын буйруктарын ыклас менен аткарууга үндөйт.
• Адам баласынын жаралуусундагы улуу сыр — Аллахтын кудуретүнүн далили. Бул бизди Аллахка болгон ишенимди бекемдөөгө жана Ага шүгүр кылууга чакырат.