سوره حجر — آیه 50

معانی کلمات:

• عذابی: کیفر و مجازاتی که من (خداوند) برای گناهکاران قرار دادهام.
• الألیم: دردناک و بسیار رنجآور.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه آیات پیشین که بندگانش را از رحمت و مغفرت گستردهی خویش آگاه کرده بود، در این آیه به پیامبرش دستور میدهد که به بندگان اعلام کند: عذاب من، عذابی است که نهایتِ درد و رنج را به همراه دارد و برای کسانی که از راه توبه و بازگشت به سوی من رویگردان شوند و بر گناه و سرکشی خود اصرار ورزند، بسیار سخت و جانکاه خواهد بود. این عذاب، نه تنها در دنیا گریبانگیر انسانهای طغیانگر میشود، بلکه در آخرت نیز برای آنان عذابی است که هیچ تسکینی ندارد و از شدت درد، دلهایشان را به وحشت میاندازد. بنابراین، بندگان باید از این عذاب دردناک بترسند و با توبه و ایمان، خود را در پناه رحمت الهی قرار دهند، چرا که تنها راه نجات از این عذاب، بازگشت به سوی پروردگار و انجام اعمال صالح است.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که رحمت و عذاب الهی در کنار هم قرار دارند؛ پس انسان نباید به رحمت خدا مغرور شود و از عذاب او غافل بماند، و نیز نباید از رحمت او ناامید گردد.
• ترس از عذاب دردناک الهی، انگیزهای قوی برای ترک گناه و روی آوردن به توبه و اصلاح رفتار است.
• شناخت عظمت و شدت عذاب خداوند، انسان را به تواضع و فروتنی در برابر پروردگار وا میدارد و او را از سرکشی و طغیان بازمیدارد.
• این آیه بندگان را به تعادل در ترس و امید دعوت میکند؛ هم به رحمت خدا امیدوار باشند و هم از عذاب او بترسند تا در مسیر بندگی ثابتقدم بمانند.