Аль-Хиджр сүрөсү — Аят 94

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• فَاصْدَعْ — "ачык жарыяла", "жарыя кыл", "айкын айт" дегенди билдирет. Бул сөз бир нерсени жашырбастан, ачык-айкын жар салуу маанисинде келет.
• بِمَا تُؤْمَرُ — "сага буйрулган нерсе менен" дегенди билдирет. Бул жерде Аллах тарабынан пайгамбарга (с.а.в.) берилген вахий, б.а. Исламга чакыруу буйругу көздө тутулат.
• وَأَعْرِضْ — "жүзүңдү бур", "четинен өт", "көңүл бурба" деген мааниде.
• الْمُشْرِكِينَ — "мушриктер", б.а. Аллахка шерик кошкон адамдар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала Өзүнүн пайгамбарына (с.а.в.) өтө маанилүү буйрук берет. Ал буйрук — Исламга чакырууну, акыйкатты жашырбастан, ачык-айкын жарыялоо. Пайгамбар (с.а.в.) Аллах тарабынан өзүнө берилген вахийди, б.а. тоо-ташты, адамдарды жараткан Жалгыз Аллахка ибадат кылууга чакырган чакырыкты эч кимден коркпостон, эл алдында ачык айтышы керек болчу. Бул чакырык акыйкат менен жалгандын, туура жол менен адашуунун ортосундагы айырманы ачык көрсөтүүчү чакырык эле.

Андан соң Аллах пайгамбарына (с.а.в.) мушриктерге көңүл бурбоону, алардын айткан сөздөрүнө, кылган иштерине, тоскоолдук кылуу аракеттерине кайыл болбостугун, аларга жүзүн бурбоосун буйруйт. Бул — чакыруу жолунда кездешкен тоскоолдуктарга, каршылыктарга, шылдыңдоолорго карабастан, өз милдетин улантуу дегенди билдирет. Аллах пайгамбарын (с.а.в.) мушриктердин жалган айыптоолорунан, ага каршы айтылган сөздөрүнөн тазалап, коргоого алганын билдирет. Демек, бул аят пайгамбарга (с.а.в.) гана эмес, кыйынчылыктарга карабастан акыйкатты айтууга тийиш болгон ар бир ыймандуу адамга да сабак берет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Акыйкатты ачык айтуу — Ислам дини акыйкатты жашырбастан, ачык-айкын жеткирүүнү талап кылат. Ыймандуу адам өз динин, акыйкатын эч кимден коркпостон айтууга тийиш.
• Аллахтын буйругуна моюн сунуу — Пайгамбар (с.а.в.) Аллахтын буйругун аткарууда эч кимге көз каранды болгон эмес. Бул бизге да Аллахтын буйруктарын аткарууда бекем болууну үйрөтөт.
• Тоскоолдуктарга карабай алга умтулуу — Мушриктердин каршылыктарына, шылдыңдоолоруна карабастан, пайгамбар (с.а.в.) өз милдетин уланткан. Бул — кыйынчылыктарга моюн бербей, акыйкат жолунда бекем туруунун үлгүсү.
• Аллахтын коргоосу — Аллах пайгамбарын (с.а.в.) мушриктердин жаман сөздөрүнөн, айыптоолорунан коргогон. Аллах Өзүнүн ыймандуу пенделерин да коргойт.
• Исламдын жеңилдиги жана ачыктыгы — Ислам — жашыруун, түшүнүксүз диний окуу эмес, ал ачык, түшүнүктүү, ар бир адамга жеткиликтүү акыйкат. Бул аят Исламдын ачык-айкын, баарыга жеткиликтүү экенин көрсөтөт.
• Чакыруудагы чыдамкайлык — Исламга чакыруу — узак, кыйын жол. Бул жолдо чыдамкайлык, бекемдик, Аллахка таянуу зарыл.