سوره حجر — آيت 94

1) لفظن جي معنيٰ:

• فَاصْدَعْ: پهرين معنيٰ آهي ”واضح ۽ بلند آواز سان اعلان ڪر“، ٻي معنيٰ آهي ”حق ۽ باطل کي الڳ الڳ ڪري ڇڏ“.
• بِمَا تُؤْمَرُ: ان شيءِ سان جنهن جو توکي حڪم ڏنو ويو آهي، يعني دعوتِ توحيد ۽ تبليغِ رسالت.
• وَأَعْرِضْ: ۽ منهن موڙ، توجه نه ڪر، پرواهه نه ڪر.
• الْمُشْرِكِينَ: مشرڪن کان، يعني اهي ماڻهو جيڪي الله سان ٻين کي شريڪ ڪن ٿا.

2) تفسير:

اي نبي! تون ان حڪم کي کلي ۽ بلند آواز سان پهچاءِ جيڪو تنهنجي رب توکي ڏنو آهي، يعني حق جي دعوت کي ظاهر ۽ آشڪار طريقي سان بيان ڪر ۽ حق ۽ باطل جي وچ ۾ واضح فرق ڪري ڇڏ، ته جيئن ڪنهن کي ڪا ڳجهارت باقي نه رهي. ان سان گڏ مشرڪن جي چوڻين ۽ ڪرڻين ڏانهن ڌيان نه ڏي ۽ انهن جي مخالفت ۽ ايذاءَ جي پرواهه نه ڪر، ڇو ته الله تعاليٰ توکي انهن جي باطل الزامن کان پاڪ ۽ بري ڪري ڇڏيو آهي. تنهنجو ڪم صرف پهچائڻ آهي، ۽ انهن جو حساب الله تي آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• دعوت جي جرئت ۽ بيباڪي: مومن کي گهرجي ته حق جي ڳالهه کلي ۽ بي ڊپي سان بيان ڪري، ڪنهن جي ملامت يا مخالفت کان نه ڊڄي.
• حق ۽ باطل جي وچ ۾ فرق: اسلام اسان کي سيکاريندو آهي ته حق ۽ باطل کي ملائي نه ڇڏيون، بلڪه واضح ۽ صاف موقف اختيار ڪيون.
• الله تي ڀروسو: جڏهن انسان الله جي حڪم تي عمل ڪندو آهي، ته الله خود ئي سندس مدد ۽ حفاظت فرمائيندو آهي، جيئن هن آيت ۾ نبي ڪريم ﷺ کي تسلي ڏني وئي.
• دعوت ۾ حڪمت: مشرڪن جي بيڪار بحثن ۽ تڪرارن ۾ نه پوڻ، ۽ پنهنجي مشن تي قائم رهڻ، اها ئي ڪاميابي جي راهه آهي.
• اسلام جي آساني: قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ پنهنجي نبي کي سادي ۽ واضح هدايت ڏني آهي ته ”پهچاءِ ۽ منهن موڙ“، يعني پنهنجو فرض ادا ڪر ۽ نتيجو الله تي ڇڏ. اهو ئي اصول اڄ به هر مسلمان لاءِ مشعلِ راهه آهي.