Sure Nahl — Ayet 110

Kelime Anlamları:

• Fütinû: İşkenceye uğratıldılar, dinlerinden döndürülmek için fitneye düşürüldüler, imtihan edildiler.
• Câhedû: Allah yolunda savaştılar, canlarıyla ve mallarıyla mücadele ettiler.
• Saberû: Sabrettiler, zorluklara göğüs gerdiler.
• Min ba'dihâ: Bu fitneden, bu işkence ve imtihandan sonra.

Tefsir:

Bu mübarek ayet, Allah'ın rahmet kapısının hiçbir zaman kapanmadığını müjdeleyen, ümit dolu bir mesajdır. Sevgili Peygamberimiz (s.a.v.)'e hitaben buyuruluyor ki: Ey Resulüm! Şüphesiz senin Rabbin, Mekke'de müşriklerin baskısı altında kalan, dinlerinden döndürülmek için ağır işkencelere maruz kalan o zayıf ve mustaz'af müminlere karşı çok bağışlayıcı ve çok merhametlidir.

Bu müminler öyle bir imtihandan geçtiler ki, müşriklerin zulmü dayanılmaz boyutlara ulaştı. Onlar, imanlarından vazgeçmeleri için öyle işkenceler yaptılar ki, bu müminler kalpleri imanla dopdolu olduğu halde, sadece görünüşte onların istedikleri sözleri söylemek zorunda kaldılar. İşte bu, Kur'an'ın ifadesiyle "fitne"dir; yani din uğruna çekilen eziyet ve imtihandır. Ancak Allah (c.c.), onların kalplerinin imanla dolu olduğunu, bu sözlerin sadece zorlama ve işkence altında söylendiğini bilmektedir.

Sonra bu müminlere bir çıkış yolu açıldı ve onlar, dinlerini rahatça yaşayabilmek için her şeylerini geride bırakarak Mekke'den Medine'ye hicret ettiler. Hicret, onlar için yeni bir başlangıçtı. Artık özgürdüler. Bu özgürlüklerinin kıymetini bilerek Allah yolunda cihad ettiler; canlarını, mallarını ve her şeylerini Allah'ın rızası için ortaya koydular. Karşılaştıkları tüm zorluklara, savaşların çilelerine, açlığa, susuzluğa ve her türlü meşakkate sabrettiler.

İşte bu ayet, bu fedakâr ve sabırlı topluluğa hitaben, Allah'ın rahmetinin büyüklüğünü ilan ediyor: "Şüphesiz senin Rabbin, bu fitneden, bu işkence ve imtihandan sonra, tövbe edip kendisine yönelen bu kulları için çok bağışlayıcıdır, çok merhametlidir." Onların zorla söyledikleri sözleri, işkence altında verdikleri tavizleri bağışlamıştır. Çünkü Allah (c.c.), kullarının niyetlerini bilir ve onların içlerindeki imanı görür.

Bu ayet, bizlere çok önemli bir ders vermektedir: İnsan, ne kadar zor durumda kalırsa kalsın, ne kadar büyük hatalar işlerse işlesin, Allah'ın rahmetinden asla ümit kesmemelidir. Önemli olan, hatadan sonra pişman olup Allah'a yönelmek, hicret eder gibi günahları terk edip O'na sığınmak, cihad eder gibi nefsiyle mücadele etmek ve sabrederek dosdoğru yolda yürümektir. Allah'ın bağışlaması ve merhameti, samimi kulları için her zaman hazırdır. Bu, müminler için en büyük teselli ve en büyük müjdedir.