سوره نحل — آیه 29

معانی کلمات:

• مَثْویٰ: جایگاه اقامت و ماندن، محل سکونت.
• الْمُتَکَبِّرِینَ: کسانی که از پذیرش حق و عبادت خداوند تکبّر ورزیدند و سرپیچی کردند.

تفسیر آیه:

پس از آنکه عذاب و خواری در دنیا برای آنان مسلّم شد، به آنان خطاب میشود: «اکنون از دروازههای جهنم وارد شوید و در آن جاودانه بمانید؛ هرگز از آن خارج نخواهید شد.» سپس خداوند با تأکید بر زشتی این جایگاه میفرماید: «پس چه بد جایگاهی است جهنم برای متکبّران!» همان کسانی که به دلیل بزرگبینی و خودبرتربینی، از پذیرش ایمان به خداوند، عبادت خالصانه او و اطاعت از فرمانهایش سر باز زدند و در برابر حق، گردنکشی کردند. این جمله، هم تهدیدی سخت برای آنان است و هم اعلام نهایت خواری و پشیمانی آنان در سرای آخرت.

فواید و پیامهای آیه:

• تکبّر و خودبرتربینی در برابر حق، سرچشمه بسیاری از گناهان و محرومیت از رحمت الهی است؛ چرا که انسان متکبّر، نه تنها حق را نمیپذیرد، بلکه دیگران را نیز از پذیرش آن بازمیدارد.
• سرانجام متکبّران، خواری و عذاب جاودان است؛ پس انسان باید فروتنی در برابر خداوند و بندگان او را پیشه کند تا از این سرنوشت شوم در امان بماند.
• این آیه هشداری است برای همه ما که درهای جهنم، بر اساس اعمال و نیتهای ما گشوده میشوند؛ پس با تواضع، ایمان و اطاعت، درهای بهشت را به روی خود بگشاییم و از عاقبت تکبّر که بدترین جایگاه است، بپرهیزیم.