Ан-Нахль сүрөсү — Аят 43

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• رِجَالًا (рижаалан) — эркектер, адамдар. Бул жерде пайгамбарлардын периште эмес, адамзаттан болгон эркек кишилер экендиги айтылууда.
• نُوحِي إِلَيْهِمْ (нуухии илайхим) — аларга вахий кылабыз, башкача айтканда аларга Аллах тарабынан кабар жиберебиз.
• أَهْلَ الذِّكْرِ (ахлаз-зикр) — эскертүү ээлери, илим ээлери. Бул жерде мурунку китептерди билген аалымдар, окумуштуулар көздөлөт.
• إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ (ин кунтум лаа таъламуун) — эгер силер билбесеңер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, Мухаммад пайгамбар, сенден мурун да биз периштелерди эмес, адамзаттан болгон эркек кишилерди пайгамбар кылып жибергенбиз. Аларга вахий аркылуу өз буйруктарыбызды жеткирчүбүз. Бул — биздин өзгөрбөгөн жолубуз. Эгерде силер, оо мушриктер, пайгамбарлардын адамзаттан болушун четке кагып, «Аллах периште жибербейби» деп талашып жатсаңар, анда мурунку ыйык китептерди билген аалымдардан сурагыла. Алар силерге пайгамбарлардын баары адамдардан болгонун, периште эмес экенин айтып беришет. Эгер силер муну билбесеңер, илим ээлеринен сурап үйрөнгүлө. Бул аят жалпы эле диний маселелерде билими жок адамга, билими бар аалымдардан суроо керектигине далил болот.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ислам — акылга жана илимге чакырган дин. Билбеген нерсеңди билген адамдардан сурап үйрөнүү — бул Исламдын негизги талаптарынын бири. Бул аят аркылуу Аллах Таала бизди илимге, изденүүгө жана аалымдарга кайрылууга үндөйт.
• Пайгамбарлардын адамзаттан болушу — Аллахтын ырайымы. Эгер пайгамбарлар периште болгондо, адамдар аларга ээрчий албай, алар менен байланыша албай калышмак. Аллах адамдарга жакын, аларды түшүнгөн, алар сыяктуу жашаган пайгамбарларды жиберүү менен чоң жеңилдик берген.
• Суроо берүү — уят эмес, тескерисинче, илимге жетүүнүн жолу. «Эгер билбесеңер, сурагыла» деген буйрук аркылуу Ислам бизди наадандыктан сактанып, билим алууга умтулууга чакырат.
• Мурунку китептер да ушул чындыкты тастыктайт. Бул аят Ыйса, Муса жана башка пайгамбарлардын да адам болгонун, алардын окуулары менен Исламдын ортосунда карама-каршылык жоктугун көрсөтөт. Бул Исламдын мурунку аяндар менен үзгүлтүксүз байланышта экенин далилдейт.
• Ислам — түшүнүктүү жана жеткиликтүү дин. Аллах бизге түшүнүксүз, алыс нерселерди эмес, бизге окшош адамдар аркылуу жетекчилик кылган. Бул Исламдын адамзат үчүн ыңгайлуу жана ырайымдуу дин экенин көрсөтөт.