نحل سۈرىسى — ئايەت 43

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• رِجَالًا: ئەر كىشىلەر، يەنى ئىنسانلار.
• نُوحِي إِلَيْهِمْ: ئۇلارغا ۋەھىي قىلىمىز.
• أَهْلَ الذِّكْرِ: ئەسلىدە "ئەھلى زىكىر" دېگەن بولۇپ، بۇ يەردە ئىلگىرىكى ئاسمانىي كىتابلارنى بىلىدىغان ئالىملارنى كۆرسىتىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! بىز سەندىن ئىلگىرىمۇ پەقەت ئىنسانلاردىن بولغان ئەر كىشىلەرنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق، ئۇلارغا ۋەھىي قىلدۇق. بىز ھەرگىز پەرىشتىلەرنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتمىدۇق. بۇ بىزنىڭ ئۆزگەرمەس قانۇنىيىتىمىزدۇر. ئەگەر سىلەر بۇنى ئىنكار قىلىدىغان بولساڭلار، ئىلگىرىكى ئاسمانىي كىتابلارنى بىلىدىغان ئالىملاردىن سوراڭلار، ئۇلار سىلەرگە پەيغەمبەرلەرنىڭ ئىنسانلاردىن بولغانلىقىنى، پەرىشتىلەردىن ئەمەسلىكىنى خەۋەر قىلىدۇ. ئەگەر سىلەر پەيغەمبەرلەرنىڭ ئىنسان ئىكەنلىكىنى بىلمىسەڭلار، ئۇنداقتا بىلىدىغانلاردىن سوراڭلار.

بۇ ئايەت شۇنى ئوتتۇرىغا قويىدۇكى، ئاللاھ تائالا ئىنسانلارغا پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتكەن زاتلار ھەممىسى ئەر كىشىلەر بولۇپ، ئايال ياكى پەرىشتە ئەمەس. شۇنداقلا، بۇ ئايەت ئومۇمىي بىر قائىدىنى ئۆگىتىدۇ: ھەر قانداق دىنىي مەسىلىدە ئۆزى بىلمىگەن ئادەم، بىلىدىغان ئالىملاردىن سورىشى كېرەك. بۇ ئىسلام دىنىنىڭ ئىلىم-مەرىپەتكە قانچىلىك ئەھمىيەت بېرىدىغانلىقىنى، ھەمدە سوراش ۋە ئۆگىنىشنىڭ ئىبادەت ۋە ياخشى ئادەت ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.

3) دەۋەت ۋە تەرغىب:

ئەزىز قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئىسلام دىنى ئىلىم-مەرىپەت دىنىدۇر. بىلمىگەن نەرسىمىزنى سوراش، ئۆگىنىش ۋە تەتقىق قىلىش بىزنى ھەقىقەتكە يېقىنلاشتۇرىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى ئۆزى بىلمىگەن نەرسىلەرنى بىلىدىغانلاردىن سوراشقا بۇيرۇيدۇ. بۇ ئايەت شۇنداقلا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ئىنسان ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ ۋەھىي ئارقىلىق ئاللاھ بىلەن ئالاقە قىلىدىغانلىقىنى ئېنىق بايان قىلىدۇ. بىز پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ سۈننىتىگە ئەمەل قىلىش، ئىلىم ئۆگىنىش ۋە ئۆگىتىش ئارقىلىق ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشەلەيمىز. كېلىڭلار، بىلىم ئۆگىنىش ۋە ئۆگىتىش يولىدا بىرلىكتە تىرىشايلى، ئىسلام دىنىنىڭ نۇرىنى ھەممە يەرگە تارقىتايلى!