سوره نحل — آيت 53

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• نِعْمَةٍ: نعمت، يعني اهڙي بخشش ۽ ڀلائي جيڪا انسان کي ملي، ڇا اهي ديني هجن يا دنيوي.
• مَسَّكُمُ: اوھان کي ڇُهي، يعني اوھان تي اچي پوي.
• الضُّرُّ: تڪليف، بيماري، بکي، قحطي ۽ ٻي هر اهڙي مصيبت جيڪا انسان کي پهچي.
• تَجْأَرُونَ: اوھين زاري ۽ التجا ڪريو ٿا، يعني دل سان دعا ۽ فرياد ڪريو ٿا.

2) تفسير:

اي ماڻهو! اوھان وٽ جيڪا به نعمت آهي، ڇا اهي دين جي نعمتون جهڙوڪ ايمان ۽ هدايت، ۽ ڇا اهي دنيا جي نعمتون جهڙوڪ صحت، رزق جي فراخي، اولاد ۽ ٻيون ڀلايون، اهي سڀ صرف الله تعالىٰ جي طرفان آهن، ان کان سواءِ ٻيو ڪو به ڏيندڙ ناهي. پوءِ جڏهن اوھان کي ڪا تڪليف، بيماري، بکي يا ڪا ٻي مصيبت ڇُهي ٿي ته اوھين صرف الله تعالىٰ ئي ڏانهن دل سان زاري ۽ فرياد ڪريو ٿا ۽ کيس ئي پڪاريو ٿا ته هو اوھان جي تڪليف دور ڪري. پوءِ جيڪو نعمتون عطا ڪرڻ وارو ۽ تڪليفون دور ڪرڻ وارو آهي، اهو ئي ان جو حقدار آهي ته صرف سندس عبادت ڪئي وڃي ۽ ڪنهن ٻئي کي ساڻس شريڪ نه ڪيو وڃي.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• هر نعمت، ڇا ظاهري ۽ ڇا باطني، صرف الله تعالىٰ جي طرفان آهي، تنهنڪري انسان کي گهرجي ته هميشه ان جو شڪر ادا ڪري.
• مصيبت ۽ تڪليف جي وقت صرف الله تعالىٰ ڏانهن ئي رجوع ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته اهو ئي تڪليفون دور ڪرڻ وارو آهي.
• هي آيت انسان جي فطرت ۽ حقيقت کي بيان ڪري ٿي ته مصيبت جي وقت انسان پاڻ ئي الله تعالىٰ ڏانهن فرياد ڪري ٿو، جنهن مان ثابت ٿئي ٿو ته عبادت جو حقدار صرف الله تعالىٰ ئي آهي.
• نعمتن جي شڪر ۽ مصيبتن تي صبر ڪرڻ سان انسان الله تعالىٰ جو ويجهو ٿئي ٿو ۽ ان جي رحمت ۽ مدد حاصل ٿئي ٿي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته زندگي جي هر حالت ۾، خوشي ۾ ۽ غم ۾، صرف الله تعالىٰ تي ڀاڙڻ گهرجي ۽ ان کان ئي مدد گهرڻ گهرجي.