Sura An-Nahl — Werset 71

Znaczenie wybranych słów:

• Faddala – wyróżnił, dał pierwszeństwo, obdarzył w większym stopniu.
• Ar-Rizq – zaopatrzenie, środki do życia, majątek, wszystko to, czym Bóg obdarza stworzenia.
• Ma malakat aymanuhum – dosłownie: „to, co posiadły ich prawice”, czyli niewolnicy i służba, których posiadają.
• Yajhadun – wypierają się, odrzucają, okazują niewdzięczność.

Tafsir (wyjaśnienie) wersetu:

Bóg – niech będzie wywyższony i chwalony – zwraca uwagę ludzi na ich własną logikę i naturalne odczucia, aby uświadomić im wielkość Jego władzy oraz konieczność oddawania Mu czci wyłącznie. On, Najwyższy, z woli swojej i mądrości obdarzył niektórych ludzi większym majątkiem i dostatkiem, a innych pozostawił w potrzebie i ubóstwie. Wśród was są bogaci i biedni, panowie i słudzy, wolni i niewolnicy. Bóg sprawiedliwie rozdziela zaopatrzenie według swojej wiedzy i mądrości.

Następnie Bóg zadaje pytanie retoryczne, które ma obnażyć sprzeczność w postawie człowieka: ci, którzy zostali obdarzeni bogactwem, nie są skłonni oddać swoim niewolnikom i służbie całego majątku, aby ci stali się ich równymi wspólnikami w posiadaniu. Żaden z nich nie zgodziłby się na to, aby jego niewolnik był mu równy w majątku i władzy. Skoro więc człowiek nie akceptuje równości z tymi, których posiada, to jak może uznawać dla Boga – Władcy wszystkiego – partnerów i współtowarzyszy z Jego stworzeń? Jak może oddawać cześć bożkom i istotom, które są jedynie sługami Boga, i czynić je równymi Stwórcy nieba i ziemi?

Na końcu wersetu Bóg zadaje pytanie pełne nagany: „Czyżby zaprzeczali dobru Boga i odrzucali Jego łaski?” – czyli jak mogą odrzucać Jego dobrodziejstwa i przypisywać je innym, skoro sami nie zaakceptowaliby podobnej postawy wobec siebie? To jest szczyt niesprawiedliwości i niewdzięczności.

Korzyści i pouczenia płynące z wersetu:

1. Jedność Boga (Tauhid) – werset ten jest dowodem na to, że Bóg jest jedynym Panem i Władcą wszystkiego, a oddawanie czci komukolwiek innemu jest sprzeczne z naturalną logiką i zdrowym rozsądkiem.
2. Pokora wobec Boga – człowiek powinien uznać, że podział majątku i zaopatrzenia należy wyłącznie do Boga, a nie do ludzi. Nikt nie ma prawa rościć sobie pretensji do tego, co Bóg dał innym.
3. Sprawiedliwość społeczna – werset uczy, że różnice w majątku są częścią boskiego planu i nie powinny prowadzić do nienawiści, lecz do wdzięczności wobec Boga oraz do dzielenia się z innymi w sposób dobrowolny i miłosierny.
4. Krytyka pychy i niewdzięczności – człowiek, który nie akceptuje równości z własnym sługą, powinien zastanowić się, jak śmie przyznawać Bogu równych partnerów. To skłania do refleksji nad własnym postępowaniem.
5. Wdzięczność za łaski – werset zachęca do dostrzegania i doceniania niezliczonych dobrodziejstw Boga, które otaczają człowieka każdego dnia, oraz do używania ich w sposób zgodny z wolą Stwórcy.
6. Ochrona przed szirkiem (bałwochwalstwem) – świadomość tej logicznej sprzeczności pomaga muzułmaninowi unikać wszelkich form oddawania czci innym niż Bóg i utrwala w sercu czysty monoteizm.