Сураи Ан-Нахль — Оят 93

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• أُمَّةً وَاحِدَةً — як уммат, яъне як гурӯҳи муттаҳид бар як роҳу ойин.
• يُضِلُّ — гумроҳ мекунад, аз роҳи ҳақ дур месозад.
• يَهْدِي — ҳидоят мекунад, ба роҳи рост роҳнамоӣ мекунад.
• خِذْلان — тарк кардан, ёрӣ надодан.
• تَوْفِيق — муваффақ гардонидан, ёрӣ додан ба некӣ.

1. Тафсири оят:

Агар Аллоҳ мехост, ҳамаи шуморо як уммати ягона қарор медод, ки ҳамагон бар як дину ойини ҳақ — Ислом — муттафиқ бошанд ва ҳеҷ кас аз он дур наравад. Аммо Аллоҳ таоло инро нахост, зеро ҳикмати Ӯ тақозо мекунад, ки бандагон бо ихтиёри худ роҳи худро интихоб кунанд. Пас, Ӯ ҳар касеро, ки худ хоҳиш ва қасди гумроҳиро дорад, бо адлу инсофи худ гумроҳ мегузорад ва аз роҳи ҳақ маҳрум месозад. Ва ҳар касеро, ки дилаш ба сӯи ҳақ майл дорад, бо фазлу карами худ ба роҳи рост ҳидоят мекунад ва ба некӣ муваффақ мегардонад. Ин ҳама аз рӯи ҳикмати Аллоҳ ва озмоиши бандагон аст. Сипас Аллоҳ таоло бо таъкид мефармояд, ки ҳамаи шумо дар рӯзи қиёмат дар бораи он чӣ дар дунё кардаед — аз амалҳои нек ва бад, аз итоат ва гуноҳ — ҳатман пурсида мешавед ва ба он мувофиқ ҷазо хоҳед дид. Ин савол саволи сарзаниш ва бозхост аст, на саволи фаҳмидан ва омӯхтан, зеро Аллоҳ ба ҳама чиз огоҳ аст.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меоянд ва одамонро ба Ислом ва Қуръон меҳрубон мекунанд:

• Ин оят нишон медиҳад, ки Аллоҳ таоло соҳиби ихтиёри комил ва ҳикмати бепоён аст; Ӯ ҳар чизро аз рӯи адлу фазл идора мекунад.
• Ҳидоят ва гумроҳӣ танҳо ба дасти Аллоҳ аст, бинобар ин инсон бояд ҳамеша аз Ӯ ҳидоят пурсад ва ба Ӯ таваккул кунад.
• Инсон дар ин дунё озод офарида шудааст, ки роҳи худро интихоб кунад, аммо бояд донад, ки дар рӯзи қиёмат барои ҳар амали худ ҷавобгар аст.
• Ояти карима моро ба муҳосиба ва худшиносӣ даъват мекунад, то ҳамеша амалҳои худро баррасӣ кунем ва ба сӯи некӣ биравем.
• Қуръон китобест, ки роҳи ҳақро равшан нишон медиҳад ва ба инсон ёрӣ мекунад, ки дар ҳаёти худ ба роҳи рост устувор бошад.