Isro surasi — Oyat 39

Kalimalarning ma'nolari:

• Mad'hur: (Allohning rahmatidan) yiroqlashtirilgan, quvilgan, har qanday yaxshilikdan mahrum etilgan.

Tafsir:

Ey Payg'ambar! Sizga avvalgi oyatlarimizda bayon qilganimiz – ota-onaga yaxshilik qilish, qarindoshlarga haqlarini berish, isrofgarchilikdan qaytarish, o'z farzandlarini yo'qchilikdan qo'rqib o'ldirmaslik, zinoga yaqinlashmaslik, nohaq jon o'ldirmaslik, yetimning moliga faqat yaxshi niyat bilan yaqinlashish, o'lchov va tarozida adolatli bo'lish, bilmagan narsangga ergashmaslik, yer yuzida kibr-havo bilan yurmaslik kabi go'zal amr va qaytariqlar – bularning barchasi Robbingiz sizga vahiy qilgan hikmatdan iboratdir. Bu hikmatlarning barchasi insonning dunyo va oxirat saodati uchun eng to'g'ri yo'lni ko'rsatadi.

So'ngra Alloh taolo eng buyuk haqiqatni – tavhid e'tiqodini yana bir bor ta'kidlab: "Ey inson! Alloh bilan birga boshqa biror iloh qabul qilma, Unga sherik keltirma. Agar shunday qilsang, qiyomat kunida o'zingni malomat qilib, pushaymon bo'lib, barcha yaxshiliklardan quvilgan, Allohning rahmatidan yiroqlashtirilgan holingda do'zaxga tashlanursan", deydi. O'sha kuni inson o'ziga o'zi malomat qiladi, boshqa insonlar ham uni malomat qiladi va u hech qanday yaxshilikdan nasibasiz, butunlay mahrum bo'lgan holda jahannam azobiga duchor bo'ladi.

Foydalar:

1. Qur'onda keltirilgan barcha axloqiy ko'rsatmalar va amrlar – bu hikmatning o'zidir. Ular inson aqli va fitratiga mos keladi, insonning dunyo va oxiratda baxtli yashashi uchun eng mukammal dastur hisoblanadi.
2. Allohga shirk keltirish – barcha gunohlarning eng kattasi bo'lib, u insonni do'zaxga olib boradigan eng xavfli yo'ldir. Shuning uchun har bir musulmon o'z e'tiqodini doimo poklab, shirkning har qanday ko'rinishidan uzoq bo'lishi lozim.
3. Qiyomat kuni gunohkor inson o'z nafsini malomat qiladi va o'sha paytdagi pushaymonligi unga hech qanday foyda bermaydi. Demak, bugun, imkon bor ekan, tavba qilib, to'g'ri yo'lga qaytish – eng dono ishdir.
4. Ushbu oyat insonni har qanday yomon xulq va gunohlardan saqlanishga, go'zal axloq va yaxshi amallarga odatlanishga undaydi. Chunki bu hayotdagi har bir amalimiz oxiratdagi taqdirimizni belgilaydi.