Isro surasi — Oyat 38

Kalima ma'nolari:

• Kullu zalika — barcha yuqorida zikr qilingan ishlar, ya'ni Alloh taolo buyurgan va qaytargan narsalar.
• Sayyi'u — yomon, gunoh bo'lgan tomoni.
• Makruhan — yomon ko'rilgan, norozi bo'lingan, man etilgan narsa.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo bandalariga o'zining buyruqlari va qaytaqlarini eslatib, ularning hammasi hikmat va maslahatga asoslanganligini bildirmoqda. Yuqoridagi oyatlarda zikr qilingan barcha amr va nahiylar — ya'ni ota-onaga yaxshilik qilish, qarindoshlarga haq berish, yetim va miskinlarga yordam berish, isrofgarchilikdan qaytarish, farzandlarni qashshoqlikdan qo'rqib o'ldirmaslik, zinoga yaqinlashmaslik, nohaq jon o'ldirmaslik, yetim molini yemaslik, o'lchov va tarozida adolatli bo'lish, bilmagan narsaga ergashmaslik, yer yuzida kibr bilan yurmaslik kabi amallarning barchasi — Alloh nazdida o'lchangan, aniq hukmdir. Ularning ichida yomon, gunoh bo'lgan tomonlari — ya'ni qaytarilgan ishlar — Robbingiz huzurida makruh, ya'ni yomon ko'rilgan va man etilgan ishlardir. Alloh taolo bunday ishlarni bandalariga yoqtirmaydi, ularni bajaruvchilardan norozi bo'ladi. Demak, bu oyatda Alloh taolo o'z bandalariga shuni uqtiradiki, har bir buyruq va qaytaqning ortida hikmat bor, ularning barchasi insonning dunyo va oxirat saodati uchundir.

Foydalar:

1. Alloh taoloning har bir hukmi hikmatga asoslangan bo'lib, ular inson manfaatini ko'zlaydi.
2. Islom dini insonni yomon ishlardan, gunohlardan saqlanishga undaydi va bu — insonga bo'lgan rahm-shafqatning belgisidir.
3. Alloh taolo bandalarini yaxshi amallarga, ezgu xulqlarga chorlab, ularni dunyo va oxiratda baxtiyor qilishni iroda qiladi.
4. Ushbu oyat musulmanga o'z hayotini Allohning ko'rsatmalariga moslashtirishni, har bir ishda Uning roziligini izlashni o'rgatadi.
5. Allohning qaytargan ishlaridan saqlanish — bandaning Rabbisiga bo'lgan muhabbati va itoatining belgisidir.