سوره کهف — آیه 100

معانی کلمات:

• عَرَضْنَا: آشکار کردیم، نمایان ساختیم.
• جَهَنَّم: دوزخ، آتش سخت و جاودانه عذاب.
• یَوْمَئِذٍ: در آن روز (روز قیامت).
• عَرْضًا: نمایش دادن، آشکار کردن به گونه‌ای که همه آن را ببینند.

تفسیر آیه:

در آن روز بزرگ (قیامت)، ما جهنم را برای کافران چنان آشکار می‌کنیم که آن را به چشم خود ببینند و هیچ پرده و پوششی بر آن نباشد. این نمایش، نه برای ترساندنِ بی‌هدف، بلکه برای آن است که کافران با مشاهده‌ی عیان آتش دوزخ، به عمق گمراهی و سرانجام شوم خود پی ببرند و حقیقت وعده‌های الهی را با چشم خویش لمس کنند. آنان که در دنیا آیات خدا را انکار می‌کردند و به رحمت و عذاب او باور نداشتند، اکنون با چشمان خود می‌بینند که آنچه را تکذیب می‌کردند، حقیقتی انکارناپذیر است. این نمایش، هم برای آنان مایه‌ی حسرت و پشیمانی است و هم برای مؤمنان، نشانه‌ای از عدالت و قدرت بی‌پایان پروردگار.

فواید و پیام‌های آیه:

1. هشدار به غافلان: این آیه یادآور می‌شود که هیچ کس نباید خود را از عذاب الهی ایمن بداند؛ چرا که روزی فرا می‌رسد که حقیقت جهنم برای همه آشکار می‌شود و آن روز، روز پشیمانی است.
2. عدالت الهی: آشکار کردن جهنم برای کافران، نشانه‌ی عدل خداوند است؛ زیرا آنان پیش از عذاب، با مشاهده‌ی آتش، حجت بر آنان تمام می‌شود و هیچ بهانه‌ای برایشان باقی نمی‌ماند.
3. اهمیت ایمان و عمل صالح: این صحنه‌ی هولناک، مؤمنان را به شکرگزاری و پایداری در راه حق دعوت می‌کند و آنان را برمی‌انگیزد تا با تقوا و عبادت، از چنین سرنوشتی دور بمانند.
4. رحمت الهی برای مؤمنان: در حالی که کافران با دیدن جهنم در عذاب و وحشت فرو می‌روند، مؤمنان با آرامش خاطر و امید به رحمت پروردگار، به بهشت و نعمت‌های جاودان او می‌نگرند؛ این تفاوت، نشانه‌ی لطف ویژه‌ی خداوند به بندگان صالح است.