سوره کہف — آيت 100

1) لفظن جي معنيٰ:

• عَرَضْنَا: اسان ظاهر ڪيو، سامهون آندو ۽ ڏيکاريو.
• جَهَنَّمَ: دوزخ، جيڪو الله جو عذاب جو گهر آهي.
• يَوْمَئِذٍ: ان ڏينهن، يعني قيامت جي ڏينهن.
• لِّلْكَافِرِينَ: ڪافرن لاءِ، يعني انهن لاءِ جيڪي الله ۽ سندس رسولن کي نه مڃيندا هئا.
• عَرْضًا: اهڙو ظاهر ڪرڻ ۽ ڏيکارڻ، جيڪو بلڪل واضح ۽ کليل هجي.

2) آيت جي تفسير:

قيامت جي ڏينهن الله تعاليٰ دوزخ کي ڪافرن جي سامهون آڻي ظاهر ڪندو ۽ انهن کي چڱي طرح ڏيکاريندو، ته جيئن اهي پنهنجي اکين سان ان کي ڏسي وٺن ۽ کين پنهنجي بد انجاميءَ جي حقيقت معلوم ٿي وڃي. هي ڏيکارڻ ڪنهن به قسم جي شڪ ۽ ابهام کان پاڪ، بلڪل کليل ۽ واضح هوندو. ڪافر ان ڏينهن دوزخ کي روبرو موجود ڏسندا ۽ ان جي هولناڪيءَ جو مشاهدو ڪندا، پر ان وقت ڏسڻ ۽ ڄاڻڻ سان ڪو به فائدو نه ٿيندو، ڇاڪاڻ ته دنيا ۾ هنن ان کي مڃڻ کان انڪار ڪيو هو ۽ الله جي حڪمن کي رد ڪيو هو. اهڙيءَ طرح هي آيت ڪافرن کي خبردار ڪري ٿي ته سندن انڪار جو نتيجو ڪيترو خطرناڪ ۽ دردناڪ هوندو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ جو انصاف ۽ سندس قدرت جو اظهار ٿئي ٿو ته هو قيامت جي ڏينهن هر شيءِ کي پنهنجي جاءِ تي حاضر ڪري سگهي ٿو.
• انسان کي خبردار ڪيو ويو آهي ته ڪفر ۽ انڪار جو نتيجو دوزخ آهي، تنهنڪري کيس گهرجي ته دنيا ۾ ئي توبه ڪري ۽ الله ڏانهن رجوع ڪري.
• قرآن مجيد جي سچائيءَ جو يقين ٿئي ٿو ته اهو غيب جي خبر ڏئي ٿو، جيڪا ضرور پوري ٿيندي.
• مؤمنن لاءِ هي آيت نصيحت آهي ته اهي الله جي رحمت ۽ جنت جي اميد سان نيڪ عمل ڪندا رهن ۽ ڪفر کان پري رهن.
• هي آيت انسان کي ياد ڏياري ٿي ته قيامت جو ڏينهن بلڪل يقيني آهي، جتي هر ڪنهن کي پنهنجي عمل جو بدلو ملندو، ۽ اهو ئي اسلام ۽ قرآن جي دعوت جو بنيادي پيغام آهي ته انسان پنهنجي آخرت جي ڀلائيءَ لاءِ اڄ ئي تيار ٿئي.