کہف سۈرىسى — ئايەت 54

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• صَرَّفْنَا: بىز تۈرلۈك شەكىللەردە بايان قىلدۇق، تەكرارلاپ ئوڭۇشلۇق قىلىپ بەردۇق.
• مَثَل: مىسال، ئۆگۈت-نەسىھەت.
• جَدَلًا: جىدەل، تالاش-تارتىش، خۇسۇمەت.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلغان قۇرئان كەرىمنىڭ ئىنسانلارغا بولغان رەھمىتى ۋە يېتەكچىلىكىنى بايان قىلىدۇ. ئاللاھ بۇ قۇرئاندا ئىنسانلارغا ھەر خىل مىساللارنى، ئۆگۈت-نەسىھەتلەرنى ۋە ھېكمەتلىك سۆزلەرنى تۈرلۈك شەكىللەردە، ئوڭۇشلۇق ۋە تەسىرلىك قىلىپ بايان قىلدى. بۇنىڭ مەقسىتى ئىنسانلارنىڭ ئويلىنىشى، ئەسلىگە كېلىشى ۋە ئىمان ئېيتىشىدۇر. قۇرئان كەرىمدە ھەقىقەت، ئاخىرەت، جەننەت، دوزاخ، ئۆتمۈش ئۈممەتلەرنىڭ قىسسىلىرى قاتارلىق ھەر خىل مەزمۇنلار ھەر خىل ئۇسۇللاردا بايان قىلىنغانكى، ھەر قانداق ئەقىللىق ئىنسان ئۇنىڭدىن ئۆگۈت-نەسىھەت ئالسۇن.

ئاندىن ئاللاھ تائالا ئىنساننىڭ تەبىئىتىدىكى بىر خىل ئاجىزلىقنى ئەسكەرتىپ: «ئىنسان ھەممە نەرسىدىن بەكرەك جىدەل قىلغۇچىدۇر» دەيدۇ. يەنى ئىنسان، بولۇپمۇ كاپىر كىشىلەر، ھەقىقەتكە قارشى تۇرۇش، تالاش-تارتىش قىلىش ۋە خۇسۇمەتلىشىش جەھەتتە باشقا مەخلۇقاتلاردىن ئېشىپ چۈشىدۇ. ئۇلار ئوچۇق-ئاشكارا دەلىللەرنى كۆرسىمۇ، ھەقىقەتنى قوبۇل قىلماي، بىھۇدە جىدەل قىلىشىدۇ. بۇ ئايەت ئىنسانلارنى جىدەلدىن ساقلىنىشقا، قۇرئاننىڭ مىساللىرىدىن ئۆگۈت ئېلىشقا ۋە ھەقىقەتكە تەسلىم بولۇشقا چاقىرىدۇ.

ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! قۇرئان كەرىم سىزگە ھەر خىل مىساللار بىلەن ھەقىقەتنى ئوچۇق بايان قىلدى. ئۇنىڭدىن ئۆگۈت ئېلىڭ، قەلبىڭىزنى ھەقىقەتكە ئاچىڭ. جىدەل ۋە خۇسۇمەت ئىنساننى ھەقىقەتتىن يىراقلاشتۇرىدۇ، ئىمان نۇرىدىن مەھرۇم قىلىدۇ. ئاللاھنىڭ كەلامىنى چوڭقۇر ئويلىنىپ ئوقۇڭ، ئۇنىڭ ھېكمەتلىرىنى ئەقلىڭىز بىلەن چۈشىنىڭ ۋە ئەمەلىيەتتە قوللىنىڭ. شۇنداق قىلسىڭىز، دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەخت-سائادەتكە ئېرىشىسىز.