Kahf surasi — Oyat 85

Kalimalarning ma'nolari:

• Fa atba'a – ergashdi, izidan bordi, qasd qildi.
• Sababan – sabab, ya'ni maqsadga eltuvchi vosita, yo'l yoki omil.

Tafsir:

Zulqarnayn o'ziga berilgan kuch-qudrat va imkoniyatlardan foydalanib, maqsadiga erishish uchun zarur bo'lgan sabab va vositalarni qo'lga oldi. U shimol, janub, sharq va g'arb tomonlarga yurish qilishni niyat qildi. Xususan, u g'arb tomonga yo'l oldi. Unga berilgan ilohiy imkoniyatlar — ilm, qudrat, tashkiliy kuch va boshqa vositalar orqali u o'z oldiga qo'ygan maqsadiga yetishish uchun harakat qildi. Bu yerda "sabab" so'zi bilan Zulqarnaynning dunyo bo'ylab sayohat qilishida foydalangan yo'llar, omillar va vositalar nazarda tutilgan.

Foydalar:

1. Maqsadga erishish uchun faqat niyat qilishning o'zi kifoya emas, balki zarur sabab va vositalarni qo'lga kiritish lozim. Bu esa islomda harakat va mehnatga undashning go'zal namunasidir.
2. Alloh taolo bandasiga imkoniyat bersa, undan to'g'ri va foydali ishlarda foydalanish kerak. Zulqarnayn o'z kuch-qudratini xalqlarga yaxshilik yetkazish, adolat o'rnatish yo'lida sarflagan.
3. Ilm va tafakkur — insonning eng buyuk sabablaridandir. Zulqarnaynning muvaffaqiyati uning donoligi va to'g'ri rejalashtirishi bilan bog'liqdir.
4. Bu oyat mo'minlarni dunyo bo'ylab sayohat qilishga, turli xalqlar va madaniyatlarni o'rganishga, o'z bilim va tajribalarini oshirishga chorlaydi.